L’article Saint-Luc UCL – Siemens Varian est apparu en premier sur Hospitals.be.

in association with ARTAU • TRACTEBEL • GREISCH • brussels • antwerp • liège • paris • luxembourg

L’article assar architects est apparu en premier sur Hospitals.be.

Project management

Feasability studies

Healthcare

• Offices
• Education & Culture
• Urban development & Transportation
• Industrial
• Retail & Leisure
• Residential & Hospitality

Quantity surveying

Program of requirements

Amirato sa-nv | Phicap Group

Phicap.eu

Brussels | Paris | Luxembourg

L’article Amirato Phicap est apparu en premier sur Hospitals.be.

L’article HoBud FinHosta Aexis est apparu en premier sur Hospitals.be.

Le terme manutention est utilisé dans les soins de santé pour désigner le déplacement des patients afin d’effectuer des soins, de les préparer pour un examen ou, simplement, pour plus de confort. «Malgré le fait que la manutention des patients ait beaucoup évolué ces dernières années vers une économie d’effort, le taux d’absentéisme lié aux troubles musculosquelettiques (TMS) chez les soignants est encore important», explique Sébastien Goffinet.

Selon ce kinésithérapeute, conseiller en prévention, formateur & ergocoach, auprès du CESI, Service Externe de Prévention et de Protection au Travail (SEPPT), les TMS sont notamment dus aux efforts intenses lors des manutentions, mais aussi à des postures prolongées et à la répétitivité des gestes souvent hors zone de confort articulaire. La formation des soignants fait-elle défaut sur ce point? «Lors de nos interventions d’accompagnement des soignants, nous nous rendons compte que ceux-ci ont été formés avec une approche ancienne, voire dépassée, qui repose sur des techniques utilisant les jambes pour éviter tout effort du dos, sans le faire fléchir.»

Contrairement au Canada, et notamment au Québec, il existe peu de chiffres en Belgique permettant de confirmer l’efficacité de l’enseignement. Cependant, dans la réalité, la difficulté est multifactorielle. Il y a d’une part le manque de matériel adapté, tant le petit matériel d’aide (draps de glisse, planches de transfert…) que le matériel mécanisé (lève-personne, verticalisateur). D’autre part, en plus du manque d’effectifs, accentué par la crise sanitaire actuelle, un manque de personnel formé de référence est constaté. Enfin, certaines institutions n’ont pas de stratégie de prévention des TMS.

Pour le patient, se mouvoir reste l’acte le plus difficile à réaliser durant son séjour. Pour le soignant, manutentionner un patient reste également l’acte le plus pénible en termes d’effort! Chaque collaborateur (y compris la ligne hiérarchique) est acteur dans la qualité de la prise en charge et la manutention des patients. Il faut donc veiller également à la qualité de l’enseignement moyennant une méthode adaptée aux besoins réels.

AGIR À PLUSIEURS NIVEAUX

Afin d’optimaliser la gestion des TMS suite à une mauvaise manutention des patients et de diminuer ainsi le taux d’absentéisme des soignants, il est nécessaire de mettre en place une stratégie globale dans laquelle tout le monde est impliqué: de l’employeur à la ligne hiérarchique, jusqu’au soignant et son patient.

• Analyse des risques

C’est à la direction avec son Service Interne de Prévention (SIPPT), accompagnés du SEPPT, de réaliser des analyses de risques spécifiques avec des outils ciblés sur les besoins réels de matériel d’aide adapté au service concerné. La présence de ce matériel est capitale pour la réalisation correcte et moderne de la manutention. La direction doit également veiller à organiser des environnements (espace et accès) de travail sécuritaires et ergonomiques, et à s’assurer que le soignant disposera de suffisamment de temps pour réaliser les transferts

• Formation de référents en manutention

« Depuis plusieurs années, nous formons au CESI des “référents en manutention des patients“. Les référents sont amenés à réfléchir sur les problématiques rencontrées dans le service. Ils peuvent sensibiliser leurs collègues à l’utilisation optimale et sécuritaire du matériel d’aide aux transferts. Enfin, ils peuvent rendre compte des actions et des manquements dans le service à la ligne hiérarchique. Toutefois, ce rôle ne peut s’appliquer correctement sans le soutien du responsable d’unité et de la ligne hiérarchique. »

• Des formations en immersion

Le CESI a opté pour différents modules de formation. Les formations «coaching en immersion» sont prestées directement sur le terrain, dans les conditions réelles de travail: sur leurs patients, avec leur matériel et dans leurs locaux. Le personnel présent est accompagné durant les soins et les transferts afin d’être coaché sur les risques de TMS et à l’utilisation d’une méthode globale, réflexive (réflexion et analyse sur sa propre pratique) et participative (favorisant le réel mouvement spontané du patient).

QUELLE MÉTHODE UTILISER ?

« Cette méthode de manutention se doit d’être simple d’utilisation, sous forme d’un fil rouge, de veiller à ne rien oublier avant le transfert du patient. Elle doit s’organiser par étapes sous forme de consignes claires et précises et axées sur le fait, justement, de ne plus porter le patient. Cette approche en devient dès lors tout à fait innovante en ce sens qu’elle est plus globale et plus respectueuse de la biomécanique du mouvement pour le patient comme pour le soignant. En faisant participer son patient aux limites de ses capacités du jour, et en utilisant intelligemment son propre corps, le soignant accompagnera son patient afin qu’il se déplace de manière sécuritaire et non douloureuse, tout en se préservant lui-même des TMS. »

L’article Cesi – Vers une manutention des patients plus efficace est apparu en premier sur Hospitals.be.

Best Treasury & Cash Management Bank 2021

NOTRE EXPERTISE FAIT DE NOUVEAU LA DIFFÉRENCE.

En tant que banque belge, nous œuvrons avec conviction à la réussite de nos clients. Nous les remercions de tout cœur de la confiance et de la reconnaissance qu’ils nous témoignent. Car, en plus de la distinction en matière de trade finance, le magazine professionnel ‘Global Finance’ a couronné Belfius ‘Best Treasury & Cash Management Bank 2021‘ en Belgique.

Une belle preuve que notre stratégie fonctionne: chaque organisme public, entrepreneur ou entreprise peut s’adresser à Belfius pour ses paiements, recettes et gestion de trésorerie. Le service personnalisé de nos experts, associé aux meilleures solutions digitales sur le marché, permet de faire la différence pour eux.

Vous cherchez des solutions pour optimiser vos flux de paiement? Vous avez besoin d’un partenaire en gestion de trésorerie pour qui le service est primordial?

belfius.be/besttreasury-cash

Belfius Bank NV, Karel Rogierplein 11, 1210 Brussel – IBAN BE23 0529 0064 6991 – BIC GKCCBEBB – RPR Brussel BTW BE 0403.201.185 – FSMA nr. 19649 A

L’article Belfius Best Treasury Cash est apparu en premier sur Hospitals.be.

Kent u het “Plateforme pour l’Amélioration continue de la Qualité des soins et de la Sécurité des patients”, kortweg PAQS? Haar doel: de ziekenhuisactoren sensibiliseren voor de verbetering van de kwaliteit van de zorg en de veiligheid van de patiënten in de zorginstellingen in Wallonië en Brussel. Sinds de oprichting, amper acht jaar geleden, is er al veel gebeurd, maar nieuwe initiatieven zijn opgestart om het hoofddoel verder te versterken. De directeur blikt terug op het verleden, beschrijft het heden en kijkt naar de toekomst.

In de loop van 2013 ontstond, tijdens een informele discussie tussen verschillende actoren uit de gezondheidszorg, het idee om een structuur op te zetten die ziekenhuizen zou ondersteunen in hun reflectie over accreditering. In die periode begon het tweede meerjarenplan van de FOD Volksgezondheid (2013-2017) vorm te krijgen en de grote thema’s rond accreditering kwamen daarin terug, terwijl deze benadering van continue verbetering in Vlaanderen al ruim ingang had gevonden.

De oorsprong van de PAQS

Op 11 december 2013 verzamelden meer dan 300 personen in Namen voor de officiële lancering van de Plateforme pour l’Amélioration continue de la Qualité des soins et de la Sécurité des patients (PAQS). Dit unieke initiatief bracht van bij de start de federaties van zorginstellingen, de ziekenfondsen, universiteiten en beroeps- en patiëntenverenigingen samen. De regionale overheden – Brusselse en Waalse – hebben dit sectorproject steeds ondersteund. Enkele maanden later krijgt de structuur de vorm van een vzw, om de noodzakelijke transparantie in het beheer van de organisatie en haar activiteiten te garanderen.

In de statuten van de vereniging staat het volgende te lezen: “De vereniging heeft tot doel, met uitsluiting van enig winstoogmerk, het bevorderen, ondersteunen en organiseren van de ontwikkeling en de implementatie van processen van continue verbetering van de kwaliteit en de veiligheid in de gezondheidszorginstellingen in Wallonië en in Brussel. Om dit doel te realiseren:

• positioneert de vereniging zich als een erkend expertisecentrum en innovatief centrum op het vlak van kwaliteit en veiligheid in de gezondheidszorg, onder meer via de ontwikkeling van algemene en specifieke kennis en competenties en de zo ruim mogelijke verspreiding daarvan;
• biedt zij een globaal, coherent en efficiënt dienstenaanbod aan, in overeenstemming met de noden op het terrein. Dit dienstenaanbod is opgebouwd rond drie assen: begeleiding, opleiding en hulpmiddelen;
• positioneert zij zich als bevoorrechte gesprekspartner van private instanties en van regionale, gemeenschaps-, federale en internationale overheden en openbare instellingen voor alle materies die betrekking hebben op kwaliteit en veiligheid in de gezondheidszorg;
• ontwikkelt en onderhoudt zij een netwerk dat de actoren samenbrengt die actief zijn op het vlak van kwaliteit en veiligheid in de gezondheidszorg, en bevordert zij de afstemming en coherentie van de initiatieven die door deze actoren worden ontwikkeld.”

Een voortdurende evolutie

De eerste activiteiten waren, niet verrassend, gewijd aan accreditering. Informeren, sensibiliseren en opleiden vormden onze eerste werkassen. Vanaf 2017 hebben we ervoor gekozen een verregaande expertise te ontwikkelen in twee domeinen: de veiligheid van de zorggebruikers en de continue verbetering. Deze keuze ligt volledig in het verlengde van de eerste drie jaren, aangezien accreditering in de eerste plaats een instrument is ter ondersteuning van een institutioneel traject van continue verbetering, met als doel de veiligheid van de patiënten te optimaliseren.

Daarvoor werd het team uitgebreid, en kwamen er nieuwe profielen bij, die elk specifieke expertise ontwikkelden in thema’s waarvan de impact op de patiëntveiligheid onmiskenbaar is: teamwerk, co-creatie met patiënten en families, leiderschap en het beheer van incidenten en ongewenste gebeurtenissen. Instrumenten zoals risicobeheer, continue verbetering of metingen en indicatoren maken eveneens deel uit van onze expertise. De investering in de ontwikkeling van interne kennis en competenties werd vastgelegd in een beslissing van de raad van bestuur, die in 2015 bewust koos voor deze optie in plaats van systematisch een beroep te doen op externe expertise.

Een andere belangrijke evolutie heeft te maken met de werkvelden van PAQS. Aanvankelijk was onze doelgroep beperkt tot de ziekenhuizen (Brussels en Waals). In 2017 werd echter beslist om geleidelijk ook activiteiten aan te bieden voor de ouderenzorg. De aanwezigheid van woonzorgcentra (MR(S)) binnen de federaties die PAQS financieren, speelt daarin uiteraard een rol. Maar ook andere redenen hebben ons tot deze keuze aangezet, in het bijzonder de algemene tendens in de gezondheidszorg – in vele landen – naar een steeds meer transversale zorgorganisatie en een betere integratie van de lijnen en instellingen in de zorg. In die context heeft het weinig zin zich uitsluitend op kwaliteit binnen ziekenhuizen te focussen. Een gelijkaardige redenering ligt aan de basis van onze beslissing om enkele jaren later ook activiteiten te ontwikkelen met de eerstelijnszorg.

Vier grote assen

Vandaag zijn de activiteiten van PAQS georganiseerd rond vier grote assen. De eerste as, Programma’s, vormt onze historische bestaansreden. Het gaat om uitwisseling van praktijken, pilootprojecten of collaboratieve trajecten rond thema’s die als prioritair worden ervaren op het terrein.

De tweede as, Hulpmiddelen (Ressources), is ontwikkeld vanaf 2017 met de ambitie om van PAQS een echte informatie- en referentieplatform te maken voor de gezondheidszorgsector wat betreft continue verbetering en patiëntveiligheid: een toolbox (met meer dan 1.000 tools), een systematische literatuurreview, het delen van ongewenste gebeurtenissen, good practices en rapporten over pilootprojecten vormen allemaal bouwstenen van deze as.

De derde as, Verbeteringsdiensten (Services d’amélioration), werd begin 2020 gelanceerd. Doel is innovatieve opleidingen aan te bieden die niet terug te vinden zijn in het bestaande aanbod, én te kunnen inspelen op specifieke vragen van zorginstellingen op dit vlak (zie kader: De voorgestelde opleidingen).

Ten slotte heeft PAQS doorheen de jaren verschillende projecten geleid of mee ondersteund die gericht zijn op reflectie over de verbetering van de kwaliteit van zorg en op het aanreiken van pistes voor de toekomst. Dat is uiteraard het geval voor het Paarse Boek (Livre Mauve) (zie kader: Het Paarse Boek) – de Regionale Strategie voor de Verbetering van de Patiëntveiligheid. De studie met de UCLouvain in 2020 over de impact van de COVID-19-crisis op de collectieve woonvormen in Wallonië en de studie die in 2021 samen met het UZ Gent werd uitgevoerd in opdracht van de Koning Boudewijnstichting over de verzoening tussen veilige en warme zorg in woonzorgcentra, zijn twee andere voorbeelden van activiteiten binnen onze vierde as: Onderzoek en Ontwikkeling.

De voorgestelde opleidingen

PAQS werkt al meerdere jaren aan het aanbieden van innovatieve opleidingen voor de sector.

In de eerste plaats gaat het om de vertaling naar het Frans van de Open School van het IHI, een echte referentie op het vlak van e-learning aan de andere kant van de Atlantische Oceaan (en daarbuiten), die in het Frans beschikbaar is op het extranet van PAQS. Deze online cursussen, die voor iedereen toegankelijk zijn, bieden de mogelijkheid om kennis te ontwikkelen rond verbetering van de kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid via concrete tools en methodologieën.

Een ander uniek aanbod van PAQS is een 3-daagse opleiding in de basisprincipes van continue verbetering. Deze opleiding, “Improvement Basics”, werd oorspronkelijk ontwikkeld voor de ziekenhuissector. Intussen wordt ze ook aangeboden in de ouderenzorg, waar de vraag groot is.

Tot slot wordt in 2021 een eerste editie georganiseerd van “Patient Safety Officer”, een gespecialiseerde opleiding rond verbetering van patiëntveiligheid. De deelnemers maken in 9 modules van 2 dagen kennis met de onmisbare tools en methoden om een ambitieuze strategie voor risicoreductie en verbetering van de betrouwbaarheid van zorginstellingen uit te bouwen.

En PAQS rust niet op zijn lauweren: er wordt gewerkt aan een nieuw aanbod dat vanaf 2022 aan zorgprofessionals zelfgestuurde leertrajecten rond grote thema’s van kwaliteit en veiligheid zal aanbieden.

Samenwerken in België en in het buitenland

Vanaf de oprichting heeft PAQS het ontwikkelen van relaties met andere actoren als prioriteit gezien. Deze beslissing maakt deel uit van het DNA van PAQS, ontstaan uit het bundelen van middelen en competenties van de verschillende leden van de vereniging om de trajecten van continue verbetering doeltreffender te ondersteunen. Deze logica uitbreiden naar andere Belgische en buitenlandse organisaties en verenigingen, om ervaringen en expertise uit te wisselen, was dan ook een evidente stap.

De eerste samenwerkingen werden logischerwijs opgezet met verschillende accreditatieorganismen: Accréditation Canada, Haute Autorité de Santé (HAS; Frankrijk) en Joint Commission International (JCI; VS). Het oorspronkelijke doel van PAQS – het sensibiliseren van ziekenhuisactoren voor deze benadering van continue verbetering – vereiste een directe toegang tot relevante informatie. Naarmate de keuzes van de ziekenhuisbesturen die zich in het proces inschreven zich verder ontwikkelden, werden de samenwerkingen met Accréditation Canada geïntensifieerd, zonder afstand te doen van de andere organisaties.

Vandaag bestaat er een kaderakkoord tussen PAQS en Accréditation Canada (en de filialen Health Standards Organization en Health Assessment Europe). Meerdere gezamenlijke projecten lopen of staan op het punt te starten. Het Institute for Healthcare Improvement (IHI) is onze tweede hoofdpartner, waarmee we eveneens een kaderakkoord hebben. Onze samenwerking begon met de vertaling en de terbeschikkingstelling van de Open School in het Frans via ons extranet. De realisatie van dit project vormt een cruciale stap in de uitrol van tools om de kennis en competenties van zorgprofessionals in kwaliteit en veiligheid te versterken.

Daarnaast zijn er talrijke andere samenwerkingen tussen PAQS en verschillende organisaties. We vermelden onder meer meerdere Structures Régionales d’Appui (equivalenten van PAQS), de IQSS (wetenschappelijke vereniging voor kwaliteit en veiligheid) en de FAQSS (beroepsvereniging van kwaliteitsingenieurs/-coördinatoren) in Frankrijk; de Fédération des hôpitaux vaudois in Zwitserland; Excellence en santé Canada en LEADS Global in Canada. Bovendien is PAQS lid van verschillende netwerken, zoals de Collaboration Internationale des Praticiens et Intervenants en Qualité dans le domaine de la Santé (CIPIQ-S) en de International Society for Quality in Healthcare (ISQua).

PAQS werkt al meerdere jaren aan het aanbieden van innovatieve opleidingen voor de sector.

Een meer proactieve rol

Sinds enkele maanden willen we een bijkomende stap zetten door een meer proactieve rol te spelen in de ontwikkeling en animatie van bepaalde netwerken. Het eerder vermelde doel verandert uiteraard niet. Maar de genoemde proactiviteit heeft tot doel kansen te grijpen die verder gaan dan een eenvoudige bilaterale samenwerking of de deelname aan een netwerk.

Dat is onder meer het geval voor de belangrijke rol die PAQS speelt in de European Alliance for Improvement in Healthcare, gelanceerd door het IHI en die vele Europese leiders op het vlak van kwaliteit en veiligheid samenbrengt. De zichtbaarheid die PAQS binnen deze alliantie heeft verworven, stelt ons in staat om in contact te staan met toonaangevende actoren en hen te betrekken bij onze strategische keuzes en projecten. Dit positionering komt rechtstreeks ten goede aan de instellingen, die hun projecten kunnen voorstellen op internationale evenementen, toegang krijgen tot innovatieve buitenlandse praktijken en belangrijke stakeholders kunnen ontmoeten.

Hetzelfde geldt voor de What Matters To You World-community, die de dragers van deze campagne uit diverse landen samenbrengt en tot doel heeft hiervan een echt wereldwijd instrument te maken ten dienste van de verbetering van gezondheidssystemen. In dezelfde geest treedt PAQS sinds bijna een jaar op als coördinator van de Franstalige Praktijkgemeenschap binnen ISQua. Deze gemeenschap wil de uitwisseling van praktijken binnen de Franstalige wereld vergemakkelijken, onder meer via regelmatige webinars. Ten slotte werkt PAQS samen met HOPE, de Europese federatie van ziekenhuizen, om uitwisselingen te organiseren – vooral virtueel – tussen Q&S-experten actief in Europa.

Daarnaast zijn er talrijke andere samenwerkingen tussen PAQS en verschillende organisaties. We vermelden onder meer meerdere Structures Régionales d’Appui (equivalenten van PAQS), de IQSS (wetenschappelijke vereniging voor kwaliteit en veiligheid) en de FAQSS (beroepsvereniging van kwaliteitsingenieurs/-coördinatoren) in Frankrijk; de Fédération des hôpitaux vaudois in Zwitserland; Excellence en santé Canada en LEADS Global in Canada. Bovendien is PAQS lid van verschillende netwerken, zoals de Collaboration Internationale des Praticiens et Intervenants en Qualité dans le domaine de la Santé (CIPIQ-S) en de International Society for Quality in Healthcare (ISQua).

De oorspronkelijke reden voor het ontstaan van de PAQS was dat de sensibilisering van ziekenhuisactoren voor de benadering van continue verbetering een rechtstreekse toegang tot relevante informatie vereiste.

Dit is nog maar het begin

In 2021 viert PAQS zijn achtste verjaardag. Er zijn al talrijke activiteiten georganiseerd en de eerste resultaten zijn bemoedigend, ook al blijft een objectieve evaluatie daarvan complex: meer dan 1.500 personen werden opgeleid in TeamSTEPPS, de oprichting van patiëntencomités voor verbeterprogramma’s, de implementatie van Patient Reported Experience Measures en de significante en duurzame verbetering van patiëntveiligheidsindicatoren via de collaboratieve methodologie, zijn enkele voorbeelden.

De meeste Waalse en Brusselse ziekenhuizen nemen deel aan onze activiteiten, al verschilt het betrokkenheidsniveau van jaar tot jaar en van instelling tot instelling. In de ouderenzorg groeit de vraag sterk, en we werken met steeds meer structuren, zowel voor opleidingen als voor begeleiding.

Andere elementen zijn eveneens het vermelden waard, zoals de opdrachten die ons werden toevertrouwd op regionaal en federaal niveau, de internationale samenwerkingen en projecten, de publicaties van PAQS – waarvan verschillende in internationale peer-reviewed tijdschriften – de presentatie van onze resultaten op internationale congressen, en de steeds talrijkere samenwerkingen met universitaire centra.

Maar vooral de voortdurend toenemende vraag van het terrein – naar hulpmiddelen, ondersteuning of opleiding – toont de noodzaak aan om een doeltreffende ondersteuning van zorginstellingen in hun traject te organiseren, en bevestigt de wil van de sector om samen te werken aan de verbetering van onze gezondheidszorg.

De meerderheid van de Waalse en Brusselse ziekenhuizen neemt deel aan onze activiteiten, al verschilt de mate van betrokkenheid van jaar tot jaar.

Het Paarse Boek

In juni 2017 startte de raad van bestuur van PAQS werkzaamheden op met het oog op de ontwikkeling van een regionale strategie voor de verbetering van de patiëntveiligheid. Twee enquêtes bij verenigingen en zorgprofessionals, verschillende workshops met de sector en gesprekken met nationale en internationale experts leidden tot het ontstaan van het Paarse Boek (Livre Mauve), gepubliceerd naar aanleiding van de Wereld Patiëntveiligheidsdag op 17 september 2020. Dit document, opgenomen in de Waalse Regeringsverklaring van 2019, stelt een reeks strategische acties voor, met name voor de regionale overheden.

Eerst en vooral: “De patiëntveiligheid monitoren en sturen”, via een preciezere registratie van ongewenste gebeurtenissen, bijvoorbeeld door dossierreviews en medisch-administratieve gegevens, zodat prioriteiten kunnen worden geïdentificeerd.

Vervolgens: “De patiëntveiligheid bevorderen”, wat noodzakelijkerwijs zal verlopen via de versterking van de basisopleiding van zorgprofessionals op het vlak van kwaliteitsverbetering en veiligheid, én via een zekere transparantie, onder meer door informatiecampagnes voor alle doelgroepen.

Daarna: “Een veiligheidscultuur voor patiënten uitbouwen”. Het is ruimschoots aangetoond dat een sterke veiligheidscultuur een essentiële voorwaarde is om diepgaand te werken aan de betrouwbaarheid van ons zorgsysteem. Het ontwikkelen en versterken van competenties inzake zorgkwaliteit en veiligheid via permanente vorming is een van de belangrijkste hefbomen. Het uitbouwen van een echte “rechtvaardige” veiligheidscultuur vereist ook ondersteuning bij het beheer van ongewenste gebeurtenissen: van melding tot analyse, inclusief de implementatie van corrigerende acties.

De consultaties met de sector hebben ons ertoe gebracht voor te stellen na te denken over “Regelgeving rond patiëntveiligheid”, met name wat betreft de melding van ernstige ongewenste gebeurtenissen en de verduurzaming van veiligheidsnormen.

Ten slotte sluit “De patiëntveiligheid verbeteren” de strategische acties af en pleit voor versterkte ondersteuning van de teams op het terrein bij de implementatie van trajecten van continue verbetering. In dat kader vereist de ontwikkeling en uitrol van een ambitieus en doeltreffend actieplan specifieke technische competenties waarover de zorginstellingen moeten beschikken, via zorgprofessionals die zijn opgeleid in patiëntveiligheid. Daarom beveelt het Paarse Boek de oprichting van een dergelijke opleiding aan.

L’article Qualité et sécurité : deux mots cibles pour la PAQS est apparu en premier sur Hospitals.be.

Op 17 augustus ll. kondigde federaal minister Frank Vandenbroucke zijn intentie aan om de vaccinatie tegen COVID-19 voor het zorg- en gezondheidspersoneel te verplichten. De regering heeft zich daar vervolgens ook gunstig over uitgesproken en gaf het kabinet van minister Vandenbroucke de opdracht om over de vraag na te denken. Het proces ging dus van start. Het advies van de vijf sociale partners, waaronder dat van de Nationale Arbeidsraad, werd trouwens al ingewonnen. Een rapport werd rond half september verwacht. De aankondiging roept uiteraard veel vragen op: wanneer zal de maatregel in werking treden? Wie zal onder de verplichting vallen? Wat zullen de sancties zijn die ermee gepaard gaan als vaccinatie wordt geweigerd? Zal men de maatregel kunnen uitbreiden naar andere sectoren dan de gezondheidszorg? Hierbij enkele bedenkingen over het onderwerp.

Wanneer en hoe?

Om verplichte vaccinatie op te leggen, zou het volgens ons te verkiezen zijn om een wet uit te vaardigen. Wij menen dat een koninklijk besluit niet de juiste weg is. Het zou inderdaad de bedoeling zijn om een bestaand wettelijk kader te wijzigen, namelijk de Codex van 28 april 2017 over het welzijn op het werk en de wet van 4 augustus 1996 over het welzijn van de werknemers bij de uitoefening van hun werk.

In theorie zou dat kunnen door een eenvoudig koninklijk besluit. Alleen is verplichte vaccinatie een beperking van het recht om vrij over zijn lichaam te beschikken, dat stoelt op het recht op privacy, gegarandeerd door artikel 8 van het Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden. In België werd dat recht eveneens bekrachtigd door de wet van 22 augustus 2002 over de patiëntenrechten, die eraan herinnert dat elke medische interventie de vrije en geïnformeerde toestemming van de patiënt vergt. Om die vrijheid in te perken, is een wet nodig – anders is nietigverklaring door een besluit van de Raad van State waarschijnlijk.

In dat verband valt te noteren dat er in de Codex over het welzijn op het werk wel degelijk sprake is van verplichte vaccinatie voor bepaalde beroepen (art. VII.1-64 tot VII.1-74). Zo voorziet de Codex verplichte vaccinatie tegen tuberculose en een verplichte tuberculinetest in bepaalde ondernemingen voor de werknemers die er bepaalde specifieke activiteiten uitvoeren. Vaccinatie tegen tetanus en tegen hepatitis B is eveneens verplicht in bepaalde gevallen.

We kunnen ons dus verwachten aan een langdurig wetgevend proces, via het advies van de sociale partners, consultatie van de betrokken sectoren, redactie van een voorontwerp van wet, dat zelf door de Raad van State, door de commissie, en uiteindelijk door de plenaire zitting van het Parlement moet worden goedgekeurd. De nieuwe wet zou dus waarschijnlijk pas na enkele maanden in voege kunnen treden, ongetwijfeld niet voor december 2021.

Wie zou onder de verplichting vallen?

Deze vraag zal centraal staan in de besprekingen tussen de sociale partners van de sectoren en de wetgever. In dat verband zal de wetgever een juist evenwicht moeten vinden tussen de verschillende betrokken belangen – onder meer tussen de hierboven vermelde individuele vrijheden (zoals de vrije beschikking over het eigen lichaam) enerzijds, en het recht op gezondheid en leven anderzijds. De maatregel moet uiteraard evenredig zijn met het nagestreefde doel. Aangezien het zorgpersoneel in de frontlinie staat wat betreft blootstelling aan het virus en regelmatig in contact komt met patiënten en kwetsbare personen, is het dan ook in eerste instantie op hen dat de maatregel wordt gericht.

Op de vergadering van vrijdag 20 augustus ll. heeft het Overlegcomité bevestigd dat het overweegt om vaccinatie verplicht te maken voor alle zorgverleners – inclusief zelfstandigen – zowel in de ambulante sector als in de zorginstellingen. Men kan zich vragen stellen, bijvoorbeeld over de proportionaliteit van verplichte vaccinatie van administratief ziekenhuispersoneel, omdat zij toch minder blootgesteld zijn aan het virus en minder in contact komen met patiënten.

Welke sancties bij weigering?

De wetgever zal hier eveneens verschillende belangen moeten afwegen, te weten de doeltreffendheid van de maatregel (met volksgezondheid als doel), maar ook het behoud van werkgelegenheid in de gezondheidszorgsector. In dit verband zal het belangrijk zijn om het tekort aan zorgverstrekkers niet te verergeren, wat contraproductief zou uitvallen.

Het lijkt ons vooreerst evident dat een werknemer legitiem kan weigeren om zich te laten vaccineren, als dit gecontra-indiceerd is, bijvoorbeeld door bewezen medische motieven. Een dergelijke uitzondering ('behalve contra-indicatie') is trouwens reeds voorzien in de bepalingen van de Codex over welzijn op het werk wat verplichte vaccinatie voor bepaalde beroepen betreft. In dit geval zou legitieme weigering aanleiding kunnen geven tot opschorting van de arbeidsovereenkomst (met of zonder behoud van wedde), of tot een eventuele overplaatsing van de werknemer naar andere taken (bijvoorbeeld administratieve taken zonder contact met patiënten).

Het is ook duidelijk dat een werknemer die, op basis van een medisch getuigschrift, kan aantonen dat hij al voldoende immuun is tegen COVID-19, eveneens legitiem kan weigeren om zich te laten vaccineren. Een gelijkaardige uitzondering staat ook in de Codex over het welzijn op het werk in verband met de verplichte vaccinatie tegen tetanus en hepatitis B.

Maar kan, in de hypothese dat de weigering van het vaccin gebaseerd is op legitieme motieven, de sanctie dan leiden tot ontslag van de betrokken werknemer? Een dergelijke sanctie lijkt ons disproportioneel t.o.v. het nagestreefde doel. De werkgever zou hier ook bijvoorbeeld de uitvoering van het arbeidscontract kunnen opschorten (met of zonder wedde), of de werknemer (tijdelijk) andere taken toewijzen.

Anderzijds zou de werkgever volgens ons een kandidaat die wenst deel uit te maken van het zorgpersoneel, terecht kunnen weigeren, als die weigert zich te laten vaccineren. Wordt vervolgd …

L’article Vaccination obligatoire pour le personnel soignant : à quoi peut-on s’attendre ? est apparu en premier sur Hospitals.be.

Dit artikel is gebaseerd op de eerder gepubliceerde resultaten van De Zorgsamen^[1] en de persmededelingen die beschikbaar zijn op De Zorgsamen.

Om de impact van de COVID19-pandemie op de geestelijke gezondheid van zorgprofessionals in Vlaanderen in kaart te brengen en zo de gepaste ondersteuning te kunnen bieden, werd eerst een online-enquête gelanceerd. Wat waren de meest voorkomende problemen? Welke ondersteuningsmaatregelen waren het effectiefst? In een secundaire analyse onderzochten de auteurs of er een verschil kon worden vastgesteld naar leeftijd, geslacht, beroep of zorgsector.

Zorgprofessionals worden geprezen als helden voor hun toewijding en inzet bij het verlenen van patiëntenzorg tijdens de COVID-19-pandemie. Maar dit heeft tevens een keerzijde. Zorgprofessionals werden langdurig blootgesteld aan ernstig zieke patiënten, ervoeren de dreiging van tekorten aan persoonlijke beschermingsmiddelen en de druk om snel resultaten te boeken in hun klinisch werk. Die individuele en teamgerelateerde stressoren hebben zowel een impact op de organisatie van het werk als op hun privéleven. Wanneer teamleiders en managers niet op een effectieve manier reageren, kan dat resulteren in slecht teamwerk, dat op zijn beurt een negatieve impact kan hebben op de zorgkwaliteit en de patiëntveiligheid.^[2]

Dit alles liet de Belgische beleidsmakers niet onberoerd. Om de regering te ondersteunen bij het lanceren van een empirisch onderbouwd plan voor weerbaarheid, heeft een consortium met meerdere belanghebbenden, waaronder zorgverenigingen, wetenschappelijke organisaties en universiteiten, een online-enquête gelanceerd om de geestelijke gezondheid en het bredere welzijn van de zorgprofessionals in beeld te brengen.^[3] Het doel van De ZorgSamen (www.dezorgsamen.be) is om meer inzicht te krijgen in het effect van de COVID-19- pandemie op symptomen van negatieve en positieve geestelijke gezondheid, evenals in het gebruik van verschillende ondersteuningsbronnen door de beroepsbevolking. In een secundaire analyse onderzochten we of het verband tussen COVID-19 en geestelijke gezondheid verschilde naar leeftijdsgroep, geslacht, beroep en zorgsector.

Vragen van de enquête

Tijdens de eerste coronagolf werden zorgprofessionals uitgenodigd om deel te nemen aan een online-enquête, die werd gelanceerd in twee metingen tussen 2 april 2020 en 4 mei 2020. De enquête werd via sociale-mediaplatforms (Twitter, LinkedIn, website van DeZorgsamen.be, Facebook en Instagram) verspreid onder alle zorgprofessionals in Vlaanderen. De deelname was geheel vrijwillig, en vertrouwelijkheid en anonimiteit werden gegarandeerd. Elke deelnemer gaf schriftelijk geïnformeerde toestemming.^[4]

In elk van de twee metingen werd aan deelnemers die de afgelopen week hadden gewerkt, gevraagd wat hun ervaring was met negatieve psychische symptomen (zich angstig voelen, hyperalert en verhoogd waakzaam zijn, slaaptekort hebben, onder druk staan, zich vermoeid voelen, concentratiestoornissen hebben, flashbacks hebben, zich ongelukkig en neerslachtig voelen, zichzelf niet herkennen in hoe men emotioneel reageert, een leven zonder regelmaat, zich niet voldoende kunnen ontspannen, twijfelen aan de eigen kennis en kunde, het gevoel hebben er alleen voor te staan, neiging om risicovolle aspecten in het werk te vermijden, zich onzeker voelen binnen het eigen team en willen stoppen met het uitoefenen van het beroep) en met positieve psychische symptomen (voldoende steun en begeleiding kunnen vragen, het gevoel hebben deel uit te maken van een team en het gevoel hebben dat men het verschil kan maken) ‘onder normale omstandigheden’ en ‘gedurende de afgelopen week’, hierna respectievelijk ‘vóór’ en ‘tijdens’ de COVID-19-crisis genoemd. De antwoordcategorieën werden gescoord tussen 0 (nooit) en 10 (altijd) ^[4].

Ook is aan respondenten gevraagd naar hun nood aan en ervaring met een aantal specifieke ondersteuningsmechanismen tijdens die periode. Dit gaat over de partner, eigen directe collega’s, vrienden/naasten buiten de organisatie, andere zorgverleners buiten collega’s, de leidinggevende/coördinator, collega’s via sociale media, een psycholoog of professioneel opgeleide ondersteuner, de eigen huisarts, een anoniem persoon via onlinesysteem en een helpdesk psychosociale opvang. Enkele enquête-items waren gebaseerd op eerder onderzoek naar de psychologische impact op zorgprofessionals van betrokkenheid bij ongewenste voorvallen.^[5]Tot slot werd ook demografische informatie verzameld.^[4]

Statistische analyse

De symptomen van negatieve geestelijke gezondheid escaleerden tijdens COVID-19 in vergelijking met vóór COVID-19

Het optreden van psychische klachten (op een schaal van 0 tot 10) voor en tijdens COVID-19 werd samengevat in een vlinderkaart. Een willekeurig gekozen afkapscore van 7 werd gebruikt om symptomen te ordenen. Voor elk psychisch symptoom hebben we een cumulatief logitmodel uitgevoerd om de associatie tussen COVID-19 en het optreden van dat symptoom te schatten (met behulp van de originele 11-puntsschaal). We hielden rekening met herhaalde metingen van zorgprofessionals en namen leeftijd, geslacht, beroep en zorgsector mee als controlevariabelen.

Effectmodificatie werd beoordeeld door de interactietermen tussen demografische variabelen (leeftijdsgroep [<30 jaar, 30-49 jaar, 50 jaar of ouder], geslacht, beroep en zorgsector) en COVID-19 op te nemen, waarbij voor elk symptoom een apart model werd gebruikt. In totaal werden 4503 respondenten opgenomen in deze analyse, omdat onbekend geslacht (n=6) werd uitgesloten. Schattingen vertegenwoordigen odds ratio’s met 95% betrouwbaarheidsintervallen. Vervolgens hebben we beschreven in welke mate zorgprofessionals afhankelijk waren van ondersteuningsbronnen en hoe zij deze hebben ervaren.^[4]

Significant verband voor alle 19 symptomen

Onder de 4509 respondenten van de enquête waren paramedici (40,6%), verpleegkundigen (33,4%), artsen (13,4%) en leidinggevend personeel (12,2%), waarbij ongeveer drie op de vier werkzaam waren in een residentiële setting, waaronder ziekenhuizen (29,6%), eerstelijnszorg (25,7%), woonzorgcentra (21,3%), voorzieningen voor personen met een handicap (12,7%) en geestelijk gezondheidszorg (9,1%). In totaal waren er 85,6% vrouwen en de gemiddelde leeftijd was 42 jaar.^[4]

De symptomen van negatieve geestelijke gezondheid escaleerden tijdens COVID-19 in vergelijking met vóór COVID-19. Het percentage respondenten met een score van zeven of meer voor bijvoorbeeld ‘gestrest voelen’ bedroeg 57,5% tijdens COVID-19 en 25,1% onder normale omstandigheden, terwijl de overeenkomstige percentages voor ‘twijfelen aan kennis en vaardigheden’ respectievelijk 23,4% en 10,0% bedroegen. Op basis van het cumulatieve logitmodel werd er een significant verband waargenomen tussen COVID-19 en geestelijke gezondheid voor alle 19 symptomen. Resultaten voor negatieve symptomen toonden een kans van twaalf keer om te worden gecategoriseerd in een hoger niveau van optreden van het symptoom tijdens COVID-19 versus vóór COVID-19

De symptomen van negatieve geestelijke gezondheid escaleerden tijdens COVID-19 in vergelijking met vóór COVID-19. Het percentage respondenten met een score van zeven of meer voor bijvoorbeeld ‘gestrest voelen’ bedroeg 57,5% tijdens COVID-19 en 25,1% onder normale omstandigheden, terwijl de overeenkomstige percentages voor ‘twijfelen aan kennis en vaardigheden’ respectievelijk 23,4% en 10,0% bedroegen. Op basis van het cumulatieve logitmodel werd er een significant verband waargenomen tussen COVID-19 en geestelijke gezondheid voor alle 19 symptomen. Resultaten voor negatieve symptomen toonden een kans van twaalf keer om te worden gecategoriseerd in een hoger niveau van optreden van het symptoom tijdens COVID-19 versus vóór COVID-19.

Voor de positieve professionele symptomen waren de odds ratio’s significant kleiner dan één, wat aangeeft dat ze volgens de respondenten minder vaak voorkomen tijdens COVID-19 dan vóór COVID-19. Zo was het percentage respondenten dat het item ‘deel van een team voelen’ tijdens COVID-19 een zeven of hoger gaf 63,4%, vergeleken met 66,6% vóór COVID-19. Voor veel symptomen zagen we significante effectmodificatie per leeftijdsgroep (10 van de 19 symptomen), geslacht (14 symptomen), beroep (18 symptomen) en zorgsector (17 symptomen). Associaties van COVID-19 met negatieve psychische symptomen waren significant in alle leeftijdsgroepen, geslachten, beroepen (behalve in de kleine ‘overige’ groep) en zorgsectoren, terwijl associaties met positieve symptomen alleen in sommige groepen significant waren.

n. Odds ratio’s voor negatieve symptomen waren meestal het hoogst voor de leeftijdsgroep 30-49 jaar, vrouwen, verpleegkundigen (gevolgd door leidinggevend personeel) en woonzorgcentra (gevolgd door ziekenhuizen). De sector gehandicaptenzorg scoort lager dan de andere sectoren. Interessant is dat odds ratio’s significant hoger dan één werden waargenomen voor het symptoom ‘gevoel hebben om deel uit te maken van een team’ bij artsen en voor het symptoom ‘gevoel hebben dat ik verschil kan maken’ bij leidinggevend personeel, terwijl odds ratio’s voor positieve psychische symptomen vaak lager waren dan één.

Resultaten voor ondersteuning

Voor de ondersteuningsmechanismen rapporteerden de respondenten dat de meeste positieve gesprekken plaatsvonden met hun partner, eigen collega’s en vrienden. Opmerkelijk is dat bijna een op de tien aangeeft een negatief gesprek met de partner te hebben gehad. Ook hebben respondenten positieve gesprekken met andere zorgprofessionals (50%) en collega’s via sociale media (37%). Helemaal onderaan de bronnen van ondersteuning staan onlinebronnen. Daarnaast verklaarde ook een zeer klein percentage van de respondenten aan een positief gesprek met een psycholoog of huisarts te hebben gehad. Terwijl ongeveer vier op de vijf aangaf geen behoefte te hebben aan een dergelijk gesprek, gaf een aanzienlijk deel aan dat ze dat wel nodig hadden, maar niet hadden gedaan.^[4]

Balans werk-privéleven

De tol van de crisis heeft zwaar gewogen op de zorgprofessionals [4]. Tijdens COVID-19 kwamen alle gemeten negatieve symptomen vaker voor, zoals hypervigilantie, angst, vermoeidheid, slaapproblemen, ongelukkig en neerslachtig zijn (negatieve persoonlijke symptomen) en twijfelende kennis en vaardigheden, zich alleen voelen en risico’s vermijden (negatieve beroepssymptomen). Het gevonden verband tussen COVID-19 en geestelijke gezondheid was over het algemeen het sterkst bij de leeftijdsgroep 30-49 jaar, vrouwen, verpleegkundigen en woonzorgcentra.

Een mogelijke reden voor die impact kan liggen in de specifieke eisen die gesteld worden aan de balans tussen werk en privéleven in die groep – de leeftijdsgroep waarin de privésituatie van zorgprofessionals verandert door gezinsuitbreiding of de aanwezigheid van jongere kinderen. Dit gaat hand in hand met extra verantwoordelijkheden voor kinderen en familie, wat nog benadrukt wordt in tijden waarin de betrokkene dagelijks het risico loopt contact te hebben met ernstig zieke patiënten over wier pathologie nog veel onbekend is. Zoiets kan leiden tot een hogere werkdruk en de behoefte aan meer multitasking, in veel gevallen vooral de rol van de moeder. Dit multitasken kan dan weer leiden tot extra stress, wat een bijkomende impact kan hebben op het psychische welzijn.

Uit andere onderzoeken weten we dat de impact op het geestelijke welzijn groter is bij de vrouwelijke bevolking.^[6] Meer dan 7 van de 10 deelnemers meldden dat ze hadden gesproken met hun partner, eigen/naaste collega’s en/of vrienden/familieleden buiten de organisatie en vonden dit een positieve ervaring. 18% meldde echter de behoefte aan meer professionele begeleiding van een psycholoog en 27% meldde meer behoefte aan backing van hun leidinggevenden. Ondersteuning van collega’s wordt gezien als zeer belangrijk in stressvolle en emotioneel veeleisende situaties.^[7]

Voor de ondersteuningsmechanismen rapporteerden de respondenten dat de meeste positieve gesprekken plaatsvonden met hun partner, eigen collega’s en vrienden

Acute stress

Met COVID-19 rapporteerden onze respondenten een toename van symptomen die verband kunnen houden met acute stress. Voorafgaand onderzoek suggereert dat de prevalentie en duur van dergelijke symptomen maanden kan aanhouden.^[5] In een pandemie die aanvoelt als een marathon zonder duidelijke finishlijn, kunnen de symptomen van overmatige werkdruk verergeren. Dit is een ernstige bedreiging voor de continuïteit en kwaliteit van de zorg, aangezien die symptomen samenhangen met een hogere verloopintentie en een slechte zorgkwaliteit.^[8]

Bijkomende zorgen zijn de grote hoeveelheden zorgactiviteiten die vanwege COVID-19 onderbroken of uitgesteld werden en die deels opnieuw ingepland werden. Dit zal opnieuw de vermoeidheid beïnvloeden en de veerkracht van zowel clinici als managers uitdagen. Ziekenhuis-CEO’s en HR-managers moeten daarom de vinger aan de pols houden op organisatie-, team- en individueel niveau en ondersteuningsmechanismen gemakkelijk toegankelijk maken.

Professionals lopen door de aard van hun werk meer kans op een negatieve impact voor hun geestelijke gezondheid. De COVID-19-pandemie is een kans om artsen en zorgprofessionals goed te betrekken bij de herconfiguratie van het human resources-model en de noodzakelijke ondersteuning in de praktijk. Dit zal uitmonden in een positieve impact op hun veerkracht. Voor het behoud van de weerbaarheid van zorgprofessionals is een ondersteunende werkcultuur van vitaal belang.^[9] Zorgprofessionals moeten duidelijke signalen krijgen van organisaties dat ze gewaardeerd en ondersteund worden in het samen beheren van de pandemie.^[9] Ze vertrouwen niet alleen op de ondersteuningsmechanismen die hun naaste familieleden en leeftijdsgenoten bieden.

Psychologische ondersteuning

Een groot aantal zorgprofessionals heeft behoefte aan psychologische ondersteuning door professionals, en nog meer aan backing van hun leidinggevenden. Die ondersteuning kan op drie verschillende niveaus worden gegeven, afhankelijk van de persoonlijke behoeften van de zorgprofessional.[10-12] Het eerste niveau is gericht op basisondersteuning voor alle zorgprofessionals door het creëren van adequate werkomstandigheden, evenals op ’emotionele eerste hulp’. Dit kan betrekking hebben op het verstrekken van effectieve persoonlijke beschermingsmiddelen, het verduidelijken van werkuren, het communiceren van best practices, goede communicatie en het delen van successen.^[9]

Als dit onvoldoende is, kan gerichte (van persoon tot persoon), niet-gespecialiseerde assistentie aangeboden worden. Het derde en laatste niveau is het doorverwijzen van de gezondheidswerker naar gespecialiseerde psychologische hulp. [10-12] Niet-COVID-19-gerelateerd onderzoek toonde eerder aan dat slechts een minderheid (10%) dat hoogste niveau van ondersteuning nodig heeft.[11-13] Andere bruikbare methoden kunnen het RISE-model van Wu ^[14] of het model van Shanafelt zijn.^[15]

Een pandemie beheersen vereist snelle en adequate reactie. De ondersteuningssystemen die gebruikt kunnen worden voor zorgprofessionals die betrokken zijn bij een patiëntveiligheidsincident, ook bekend als Second Victims [12], kunnen eveneens worden gebruikt om hen te ondersteunen bij de impact van de COVID19-pandemie. Organisaties moeten deze pandemie aangrijpen om gerichte strategieën te ontwikkelen en zo de belangrijkste stressfactoren voor het psychisch welzijn van zorgprofessionals te verminderen, ook onder normale omstandigheden.

Besluit

Ons onderzoek toont de aanzienlijke impact van de COVID-19-crisis op de geestelijke gezondheid van onze zorgprofessionals. We weten dat alleen gezonde en veerkrachtige zorgprofessionals voor patiënten en hun naasten kunnen zorgen.^[4] Ze verdienen al onze ondersteuning.

We bedanken alle zorgprofessionals die hebben deelgenomen aan dit onderzoek, alsook alle betrokken organisaties voor hun voortdurende steun. We zijn alle zorgprofessionals, front-office en back-office, erkentelijk voor hun extreem harde werk tijdens deze pandemie.

^[1] Power to care.
Available from: http://www.dezorgsamen.be.
^[2] Tannenbaum SI, Traylor AM, Thomas EJ, Salas E. Managing teamwork in the face of pandemic: evidence-based tips. BMJ Quality & Safety. 2020:bmjqs-2020-011447.
^[3] De Zorgsamen. Available from: https://www.dezorgsamen.be/ power-to-care/.
^[4] Vanhaecht K, Seys D, Bruyneel L, Cox B, Kaesemans G, Cloet M, et al. COVID-19 is Having A Destructive Impact On Healthcare Workers’ Mental Wellbeing. International journal for quality in health care : journal of the International Society for Quality in Health Care / ISQua. 2020.
^[5] Vanhaecht K, Seys D, Schouten L, Bruyneel L, Coeckelberghs E, Panella M, et al. Duration of second victim symptoms in the aftermath of a patient safety incident and association with the level of patient harm: a cross-sectional study in the Netherlands. BMJ open. 2019;9(7):e029923-e.
^[6]Van Gerven E, Bruyneel L, Panella M, Euwema M, Sermeus W, Vanhaecht K. Psychological impact and recovery after involvement in a patient safety incident: A repeated measures analysis. BMJ Open. 2016;6(8).
^[7] Babore A, Lombardi L, Viceconti ML, Pignataro S, Marino V, Crudele M, et al. Psychological effects of the COVID-2019 pandemic: Perceived stress and coping strategies among healthcare professionals. Psychiatry Res. 2020;293:113366.
^[8]Thomas C, Quilter-Pinner H. Care fit for carer: ensuring the safety and welfare of NHS and social care workers during and after COVID-19. Institute for Public Policy Research. 2020.
^[9] Dewey C, Hingle S, Goelz E, Linzer M. Supporting Clinicians During the COVID-19 Pandemic. Ann Intern Med. 2020;172(11):752-3.
^[10] Fukuti P, Uchôa CLM, Mazzoco MF, Corchs F, Kamitsuji CS, Rossi L, et al. How Institutions Can Protect the Mental Health and Psychosocial Well-Being of Their Healthcare Workers in the Current COVID-19 Pandemic. Clinics (Sao Paulo). 2020;75:e1963.
^[11] Scott SD. Three-tiered Emotional Support System generates positive feedback from providers who become « Second Victims » of an unanticipated clinical event. AHRQ Health care innovations exchange. 2010.
^[12] Seys D, Scott S, Wu A, Van Gerven E, Vleugels A, Euwema M, et al. Supporting involved health care professionals (second victims) following an adverse health event: a literature review. Int J Nurs Stud. 2013;50(5):678-87.
^[13] Spoorthy MS, Pratapa SK, Mahant S. Mental health problems faced by healthcare workers due to the COVID-19 pandemic-A review. Asian J Psychiatr. 2020;51:102119.
^[14] Wu AW, Connors C, Everly Jr GS. COVID-19: Peer Support and Crisis Communication Strategies to Promote Institutional Resilience. Annals of Internal Medicine. 2020.
^[15] Shanafelt T, Ripp J, Trockel M. Understanding and Addressing Sources of Anxiety Among Health Care Professionals During the COVID-19 Pandemic. JAMA. 2020.

L’article COVID-19 heeft een destructieve impact op het psychische welzijn van zorgprofessionalst est apparu en premier sur Hospitals.be.

Hospitals.be presenteert u het

37ste Congres 2021

Innovatie in ziekenhuizen: is er nog een piloot aan boord?

20 oct 2021 | Bel Brussels

Andere congressen

Ontdek de andere congressen georganiseerd door Hospitals.be en zijn partners.

Congres 2026

• 29 janvier 2026
• Brussel, BE

39ste Congres 2024

• 5 September 2024
• Brussel, BE

37ste Congres 2021

• 20 October 2021
• Brussel, BE

L’article 37ème Congrès 2021 est apparu en premier sur Hospitals.be.

Dat is de vraag waarop Hospitals.be een antwoord wou toen het Dedicated de opdracht gaf voor een bevraging bij 2000 representatieve Belgen, uit de drie gewesten en de drie gemeenschappen. De oefening moet tweejaarlijks worden, om zo de trends in de sector op termijn te volgen. Deze eerste editie, die plaatshad tijdens de gezondheidscrisis, ondervond zeker biases. Maar het is een leerschool en de bevestiging van gekende feiten, die alvast nuttig zijn voor een sector die net uit een majeure crisis komt en aan de vooravond van nieuwe hervormingen staat.

De Belg? Zeer tevreden!

Het eerste opvallende element uit de enquête is de extreme tevredenheid van de Belgen over hun ziekenhuis: 93% van de Belgen die in de voorbije 2 jaar een ziekenhuis bezochten, is daar tevreden over (n=1511; zeer tevreden 40%; tevreden 53%; niet echt tevreden 5%). Deze tevredenheid is volledig gelijklopend in alle leeftijdsklassen en gewesten van herkomst.

Uit de peiling konden ook de belangrijkste bronnen van tevredenheid of ontevredenheid van de patiënten worden geïdentificeerd.

De kwaliteit van de zorg is bevredigend

Een andere les die men kan trekken uit de barometer is dat de Belg zeer tevreden is over de zorgkwaliteit. 86% van de Belgen geeft minstens 6/10 aan dit criterium, en 64% geeft 8/10 of meer!

Waarom een ziekenhuis kiezen?

De voornaamste redenen (> 20% van de respondenten) hebben te maken met de toegankelijkheid van het ziekenhuis (bereikbaarheid, nabijheid), de aanwezigheid van een bepaalde specialist, gewoonte of reputatie.

Gewestelijke verschillen?

De barometer wijst op enkele gewestelijke verschillen. Al zijn de totale resultaten gelijklopend in de drie gewesten van het land, toch wordt de zorgkwaliteit in het noorden van het land gunstiger ervaren, evenals de kwaliteit van de infrastructuur. De voortschrijdende verbouwingsplannen in het noorden van het land zijn aan deze resultaten waarschijnlijk niet vreemd.

Alles is een kwestie van belang …

Om de tevredenheid van de ondervraagden rond een reeks parameters in perspectief te zetten, leek het ons belangrijk om hen eveneens te vragen naar het belang van die parameters. Door die dubbele evaluatie kunnen we de resultaten in een breder verband plaatsen.

Alleen over de wachttijd om een afspraak te verkrijgen, was men ontevreden, hoewel dit toch als een belangrijk criterium werd beoordeeld. De andere verbeteringspunten zijn criteria met lage verwachtingen.

De andere verbeteringspunten zijn criteria met lage verwachtingen. Wat hospitalisatie betreft, zijn de resultaten nog beter, want, op de criteria die voor de ondervraagden belangrijk zijn, werd geen enkele opvallende ontevredenheid geïdentificeerd.

Elementen zoals comfort, transparantie van de kosten of catering komen als verbeterpunten naar voren. Dat zijn welbekende feiten en de barometer maakt het mogelijk om ze op de juiste plaats in de matrix van prioriteitente zetten [Figuren 1 en 2].

[Fig. 1] Matrix van belang versus tevredenheid bij bezoek/raadpleging

[Fig. 2] Matrix van belang versus tevredenheid bij hospitalisatie

En innovatie?

De barometer is eveneens de gelegenheid om het advies van de Belgen over het innoverende karakter van onze sector na te gaan. Op dat vlak is het eerder teleurstellend: al verwacht de Belg dat zijn ziekenhuissector innoveert (74% oordeelt dat ziekenhuizen een belangrijke rol spelen bij medische innovatie), antwoordt slechts 45% dat de ziekenhuizen innoverend zijn. Die perceptie varieert van zuid naar noord van 37 naar 49%.

De volgende barometers zullen de gelegenheid bieden om dieper in te gaan op dit onderwerp, om te identificeren waar het mank loopt: een reëel tekort aan innovatie of slechte communicatie?

Wensen voor de toekomst

Een van de doelstellingen van de bevraging was om belangrijke thema’s voor de toekomst van de sector af te leiden. Naast verbetering van de zorgkwaliteit en de toegankelijkheid zijn de overige verwachtingen diffuus en moeilijk te interpreteren en te prioriteren. Noteer evenwel een negatieve perceptie van de ziekenhuisfusies, meer bepaald in het zuiden van het land (32% van de Walen zijn voor, versus 50% van de Vlamingen).

[Fig. 3] Belangrijkste redenen voor tevredenheid bij het laatste ziekenhuisbezoek

[Fig. 4] Belangrijkste redenen voor ontevredenheid bij het laatste ziekenhuisbezoek

L’article Baromètre des hôpitaux : Le belge est-il satisfait de ses hôpitaux ? est apparu en premier sur Hospitals.be.