CHN William Lennox – Intégrer les patients dans le processus de conception

Le Centre Hospitalier Neurologique William Lennox a presque 50 ans, et malgré des rénovations et un entretien régulier, les bâtiments n’étaient plus en phase avec les besoins actuels des patients comme des technologies.

Niché dans un site exceptionnel, au cœur d’une forêt, le projet méritait d’être ambitieux tant fonctionnellement qu’architecturalement. Ainsi d’une part, la réorganisation de l’ensemble des unités de soins et des services devait amener à une clarification des circulations et à une simplification des parcours de soins, et d’autre part, l’agrandissement des bâtiments devait préserver les qualités exceptionnelles du site ainsi que l’échelle et l’aspect extrêmement humain du Centre Hospitalier.

De patiënt als deelgenoot in zijn behandeling

Le Centre Hospitalier prend en charge les patients pendant de longs séjours, mais parfois le suivi s’étend sur des années. Il est donc essentiel qu’ils soient les véritables acteurs de leur processus de réadaptation en intégrant toutes les facettes de la réinsertion – sociale, familiale, scolaire et/ou professionnelle en impliquant les familles et l’entourage.

Le profil de ces patients correspond donc vraiment à celui des Patients Partenaires pour lesquels le vécu et l’expérience de leur prise en charge sont essentiels. Cela fait donc plusieurs années qu’un Comité a été créé afin de collaborer avec l’institution pour orienter les décisions jusqu’à un niveau stratégique en donnant un avis basé sur leur savoir expérienciel.

L’intégration des patients dans le processus de conception du projet ArborEssence était donc une évidence. Après les premières phases initiées avec les équipes soignantes, le projet a été présenté au Comité afin de définir les objectifs de travail et de les suivre régulièrement – conception des espaces intérieurs et extérieurs, design inclusif, signalétique,… Cette méthodologie collaborative de co-conception est naturelle pour nous et les équipes soignantes mais l’apport expérienciel des patients est d’une grande richesse et questionne les évidences de tous les interlocuteurs.

Un projet comme celui du CHN William Lennox est une aventure humaine de plusieurs années où la collaboration de tous y compris des patients est source d’enthousiasme et d’enrichissement mutuel.

brussels • antwerp • liège • paris • luxembourg

L’article assar architects · CHN William Lennox est apparu en premier sur Hospitals.be.

Nous aussi

Votre ING Relationship Manager connaît votre secteur. Il est à vos côtés pour vos finances, mais aussi pour votre stratégie. Trouvez de l’inspiration dans nos études et participez à nos événements pour stimuler les débats et faciliter les rencontres entre tous les acteurs.

ING Belgique S.A. • Banque/Prêteur • Avenue Marnix 24, B-1000 Bruxelles • RPM Bruxelles • TVA : BE 0403.200.393 • BIC : BBRUBEBB • IBAN : BE45 3109 1560 2789 • http://www.ing.be • Contactez-nous via ing.be/contact • Courtier en assurances, inscrit à la FSMA sous le numéro 0403.200.393 • Éditeur responsable : Philippe Wallez • Cours Saint-Michel 60, B-1040 Bruxelles • 720317F • 01/22

L’article ING Healthcare est apparu en premier sur Hospitals.be.

Production documentaire optimisée avec Philips et Dragon Medical

Een volledige dicteeroplossing met medische spraakherkenning

Philips SpeechExec Enterprise 7.0 est une solution de dictée et de transcription mobile avec une puissante reconnaissance vocale médicale intégrée. Flexible et prenant en charge un grand nombre de scénarios de transcription, cet outil innovant de création de documents associe le flux de travail documentaire de Philips à la reconnaissance vocale basée sur de l’intelligence artificielle de Nuance Communications.

Gebruik op maat, aangepast aan de zorginstelling

La solution offre un choix d’utilisation exhaustif aux établissements de soin selon les besoins, les appétences et les habitudes de travail de leurs médecins, renforçant à la fois l’adhésion de la reconnaissance vocale en interne et le maintien optimal du secrétariat.

Telewerken, onderweg of in het ziekenhuis

Philips SpeechExec Enterprise 7.0 automatise la production documentaire quelle que soit la localisation du médecin, dans l’hôpital ou en déplacement. La solution offre aussi la possibilité de travailler avec un smartphone et d’envoyer immédiatement les enregistrements au secrétariat pour correction ou transcription. Permettant ainsi, de maintenir les dossiers patients à jour et sauvegarder leurs données au bon endroit pour éviter toutes pertes ou mauvaises attributions.

Vous êtes intéressé par cette solution et désirez plus d’information ? Dictee Center, notre revendeur certifié Philips, vous offre des solutions de dictée numérique professionnelles sur mesure, entièrement adaptées à vos besoins.

Dictee Center

Waterleidingstraat 38-40, 1060 Brussel

www.dictee-center.com 
info@dictee-center.com

L’article Dictée Center est apparu en premier sur Hospitals.be.

L’article assar architects ·CHU de Poitiers ·Évry-Courcouronnes est apparu en premier sur Hospitals.be.

L’article iRaiser est apparu en premier sur Hospitals.be.

…grâce à Smart Building & Renovation Solution

Un projet de rénovation ou de construction en vue? Avec Smart Building & Renovation Solution, nous vous proposons un audit énergétique combiné à un service de gestion de projet, avec un seul interlocuteur et sans tracasseries administratives. Une formule all-in unique et sur mesure, basée sur l’expérience de nos propres spécialistes en immobilier et sur l’expertise de partenaires innovants. Optez pour un Projet Management intégré, durable et complet, financement inclus!

Pour en savoir plus, envoyez un e-mail à l’adresse smartimmo@belfius.be ou présentez vos projets à votre chargé de relations.

L’article Belfius est apparu en premier sur Hospitals.be.

Fase 2 van de werken op de enige site in Doornik

De bouwwerf op de site Union van het CHwapiziekenhuis in Doornik is de tweede fase ingegaan, namelijk uitbreiding van het ziekenhuis met nieuwbouw. In dit artikel ligt de focus op drie aspecten die daarbij worden gehanteerd en belangrijk zijn voor de toekomst: functionele modulariteit, vermindering van de CO2-voetafdruk en artificiële intelligentie.

Ter herinnering: het Centre Hospitalier de Wallonie picarde (CHwapi) heeft een lange geschiedenis van fusies en reorganisaties (zie Hospitals.be n°4/2015). In 2015 was de activiteit geconcentreerd op 4 sites: Union, Dorcas, Notre-Dame en IMC. De langetermijndoelstelling is echter om alle ziekenhuisactiviteiten samen te brengen op één enkele site, de Union.

Van 2015 tot 2017 heeft fase 1 van de werf – op de site Union – het mogelijk gemaakt om een deel van het gebouw te renoveren, met name het voormalige burgerlijk ziekenhuis van het OCMW: het werd volledig herontworpen en ingericht met meer verticale zorgeenheden. Tegelijkertijd werd een nieuw gedeelte toegevoegd aan het gerenoveerde gebouw voor acute geneeskunde, spoedgevallen, intensieve zorgen, het operatieblok en de moeder-kindpool.

Een nieuwe ontvangsthal en een ondergrondse parking met ingang via de rue des Sports sloten deze fase 1 af.

De voortgang van de werken

"Parallel aan fase 1 zijn we begonnen met het ontwikkelen van de bouwvergunning en het dossier van fase 2 die de uitbreiding van de bestaande gebouwen op de site Union betreft", legt Simon Cuvelier uit van het architectenbureau Archipelago.

Op de sokkel zullen twee driehoekige gebouwen worden gebouwd die geriatrische zorg- en revalidatie-eenheden zullen herbergen. Het geheel zou operationeel moeten zijn tegen 2025. In de loop van 2021 werd een groot gat gegraven om ondergronds een parking voor 1.200 auto's aan te leggen.

Sur le socle seront construits deux bâtiments en forme de triangle qui hébergeront des unités de soins gériatriques et de revalidation. Le tout devrait être opérationnel à l’horizon 2025. Courant 2021, un grand trou a été creusé pour aménager en sous-terrain un parking pour 1.200 voitures.

Bovenal licht

De hoofdingang van het ziekenhuis – momenteel gelegen in de rue des Sports – zal worden verplaatst naar de sokkel van de consultaties en de daghospitalen. Wanneer iemand met de auto aankomt via een van de twee parkeerniveaus, zal hij toegang krijgen tot een nieuwe esplanade voor zachte mobiliteit, van waaruit hij zich kan richten naar ofwel de algemene hoofdingang, ofwel naar een rechtstreekse ingang voor dialyse.

Deze esplanade die de nadruk legt op groene ruimtes heeft ook tot doel een plek van delen en uitwisseling te worden.

Een eerste driehoek zal voornamelijk de geriatrische zorgeenheden herbergen, de andere driehoek wordt gereserveerd voor neurologische en locomotorische revalidaties evenals voor psychiatrie. Wat betreft hun constructie, preciseert de architect: "We hebben gezocht naar zoveel mogelijk licht in het ziekenhuis. De driehoeken bieden de mogelijkheid om de buitenoppervlakken te maximaliseren om meer licht binnenin te hebben en vooral in de kamers."

Grote patio's zullen ook veel licht brengen, net als een glazen gevelmuur.

Een modulair ziekenhuis

Tot de troeven van het toekomstige ziekenhuis behoren de modulariteit op verschillende niveaus. Simon Cuvelier geeft ons enkele voorbeelden: "Er zullen geen consultatiebureaus meer zijn die toegewezen zijn aan een discipline of een arts. Elektronische schermen, geplaatst voor elke consultatie, zullen, volgens de planning, de naam van de arts en de specialiteit van de consultatie weergeven."

Om modulair te zijn, werd de binnenarchitectuur zo uniform mogelijk ontworpen. Als men bijvoorbeeld vaststelt dat de consultaties in orthopedie toenemen en die in pneumologie afnemen, zal orthopedie lokalen van pneumologie kunnen gebruiken omdat de basisuitrusting dezelfde is.

Deze functionele modulariteit zal ook toepasbaar zijn op de operatiezalen die zo polyvalent mogelijk zullen zijn. Er zullen "case"-karren zijn die al het steriel materiaal bevatten dat nodig is voor een bepaalde operatie. Dit maakt de opslag van materiaal in het operatiekwartier onnodig, net als het toewijzen van een zaal aan een specifieke specialiteit.

Modulair tot in de kamers

Om modulair te zijn, werd de binnenarchitectuur zo uniform mogelijk ontworpen

De modulariteit zal nog verder gaan met de hulp van informatica. Bij de ontvangst zal de patiënt worden uitgenodigd om een ticket te nemen; eenmaal ingeschreven, zal het programma hem vertellen waar hij zich moet melden en welke route hij moet volgen.

Grote schermen in de gangen zullen hem in staat stellen zich te oriënteren. De digitalisering van de bewegwijzering voor de oriëntatie van de patiënt maakt ook een vorm van flexibiliteit mogelijk. "De informatica maakt het mogelijk om hetzelfde routenummer te behouden, maar de locatie ervan in het gebouw te wijzigen, bijvoorbeeld bij een renovatie."

Meer algemeen is het gebouw ontworpen met behulp van grote plateaus en platen met zuilen om de 8 meter. Het technisch materiaal is ook identiek, of bijna, en op dezelfde sleutellocaties geplaatst. Zo kunnen over 10 of 20 jaar, wanneer de evolutie een volledige verandering van plateau vereist, alle binnenafwerkingen worden verwijderd en vervolgens kan een reconstructie plaatsvinden, terwijl de buitenschil en de interne structuur behouden blijven.

"Als je je verdiept in het buitenste deel van de driehoeken, merk je dat ze gebouwd zijn als een origami, met kleine gevouwen punten. Elk van deze punten komt overeen met een eenpersoonskamer of een tweepersoonskamer die gemaakt is in anderhalf punt. Merk op dat, aangezien de tweepersoonskamers niet veel gebruikt worden, ze gemakkelijk moduleerbaar zijn naar eenpersoonskamers",besluit Simon Cuvelier.

Het ecologische aspect

Door zijn activiteiten te centraliseren op één enkele site, in nieuwe en/of gerenoveerde gebouwen, heeft het CHwapi tot doel zijn CO2-uitstoot tegen 2024 met 20% te verminderen. Om dit te bereiken, hebben de verantwoordelijken het Lean & Green-labelprogramma als leidraad gekozen.

Dit Europese label kan worden verkregen "door de milieuimpact van uw organisatie te verminderen en uw eco-voorbeeldigheid aan te tonen door een vermindering van uw CO2-voetafdruk". Het programma moet betrekking hebben op ten minste 50% van de transport- en logistieke activiteiten. Tot nu toe is het CHwapi het enige ziekenhuis in België dat dit label heeft verkregen.

"Vorig jaar hebben we al kunnen aantonen dat we heel wat energie hebben bespaard en onze CO2-uitstoot hebben verminderd dankzij de toenemende concentratie van onze activiteiten op de enkele site"verduidelijkt Clément Lacroix. "In eerste instantie was het noodzakelijk om de CO2-uitstoot voor de verschillende afdelingen te berekenen en onze reductiemogelijkheden te bepalen."

Op het vlak van transport bijvoorbeeld, zal het feit dat we op één enkele site werken, het mogelijk maken om het aantal kilometers van externe leveranciers voor voedingsproducten, linnengoed, onderhoudsproducten, niet-steriele en steriele producten en de apotheek te verminderen. En wanneer de sites Notre-Dame en IMC gesloten worden, kunnen de interne pendeldiensten – geraamd op meer dan 260.000 km/jaar – worden geschrapt, wat zich zal vertalen in een vermindering van 3,16% van de CO2-uitstoot.

Energie besparen

"Anderzijds zal de vermindering van de CO2-uitstoot ook mogelijk zijn dankzij het energiebeheer in de nieuwe gebouwen. Dit zal efficiënter zijn door de te verwarmen oppervlakte te verminderen of door een airconditioningcircuit te installeren", vervolgt Clément Lacroix.

"We maken deel uit van een gemeenschap voor hernieuwbare energiebesparingen, Hospigreen, opgericht op initiatief van de intercommunale IDETA. In de praktijk gaat het om een samenkomst van grote energieverbruikers uit de regio, waaronder het CHwapi, die zich ertoe verbinden elektriciteit te verbruiken die lokaal wordt geproduceerd via hernieuwbare energiebronnen: windturbines en fotovoltaïsche panelen. Een eerste balans begin 2020 toont aan dat er besparingen konden worden gerealiseerd dankzij deze verbintenis."

Tegelijkertijd worden sinds 2018 696 fotovoltaïsche panelen gebruikt op de site Union (toekomstige enkele site). Dankzij de nieuwe constructies zal de productie van zonne-energie kunnen worden verdubbeld met 757 extra panelen tegen eind 2023. Met daarnaast de installatie van warmtepompen, de toename van de isolatie en groendaken, wordt de totale winst op het vlak van elektriciteitsverbruik geschat op 14,8%.

Andere acties om de CO2-voetafdruk te verminderen

Het CHwapi heeft tot doel zijn CO2-uitstoot tegen 2024 met 20% te verminderen

In het ziekenhuis werd een team genaamd Ecoteam samengesteld. "Het gaat om een groep medewerkers, uit verschillende beroepen, die samenkomen rond een gemeenschappelijke gevoeligheid voor ecologie. Ze zetten acties op om plastic afval te verminderen, afval beter te sorteren, verplaatsingen per fiets of via carpooling te bevorderen.

Ze werken momenteel aan een project dat gericht is op het verminderen van het plasticverbruik – de PET-flessen van 0,33 l, 1 l en 1,5 l in dit geval – om ze te vervangen door waterfonteinen die gevoed worden door het distributienetwerk en die in de verschillende gangen van het ziekenhuis zullen worden geplaatst. Dit zal een vermindering van het plasticverbruik van meer dan 4 ton per jaar vertegenwoordigen", besluit Clément Lacroix.

Kunstmatige intelligentie op de enkele site

Wat betreft de implementatie van kunstmatige intelligentie (AI) op medisch vlak en op het vlak van de infrastructuur, geven we respectievelijk het woord aan Dr. Stéphane Gillerot (Voorzitter van de Medische Raad van het CHwapi) en aan Simon Dezoomer (Diensthoofd van de cel Geïnformatiseerd Patiëntendossier van het CHwapi).

Medische kant

"In de toekomst zal de bijdrage van AI op medisch gebied voornamelijk betrekking hebben op hulp bij diagnose in het hele medisch-technische domein", legt Dr. Gillerot uit. De huidige opkomst betreft de anatomopathologie waar de microscoop wordt vervangen door de scanner. De gescande coupes worden gelezen door software die gebruik maakt van AI.

Zo kunnen pathologische cellen van gezonde cellen worden onderscheiden met een grotere finesse dan met het menselijk oog. Hetzelfde geldt voor het tellen van cellen in geval van kanker, bijvoorbeeld, AI zal het mogelijk maken om ze te tellen met behulp van bepaalde markers op een veel efficiëntere manier. Dit vertegenwoordigt een grote stap voorwaarts voor alles wat met diagnose te maken heeft.

"De efficiëntie en reproduceerbaarheid van de anatomopathologie zullen veel beter zijn. We wensen ook de bijdrage van AI te concretiseren in een ander domein, namelijk radiodiagnose: het zoeken naar extreem kleine beelden die onmogelijk met het blote oog te realiseren zijn vanwege het zeer grote volume. AI kan de beelden sorteren om de meest interessante voor de arts terug te vinden. Deze twee toepassingen zullen zeker in de nieuwe structuur worden ingevoerd en andere zullen zich daarna ontwikkelen."

Infrastructuurkant

De toepassing van AI aan de infrastructuurkant maakt met name deel uit van de bevoegdheid van de IT-afdeling waarin Simon Dezoomer werkt. "Een van de projecten die we in het nieuwe gebouw willen opzetten, is dat van intelligente robots: autonome robots die het mogelijk maken om linnengoed, maaltijden, medicijnen of meer algemeen voorraden naar de eenheden te vervoeren. Een ander project dat nog bestudeerd wordt, betreft alles wat met oriëntatie van de patiënt te maken heeft met een barcodelezing en interactieve bewegwijzering in de gangen om hem te kunnen begeleiden."

Reeds aanwezig in het nieuwe gebouw, meer specifiek in de geriatrie, maakt een valsysteem met behulp van camera's het mogelijk om de bewegingen van de patiënt te volgen met respect voor zijn privacy. In geval van een val van de patiënt wordt een alarm geactiveerd.

Een ander project in overweging dat gebruik maakt van AI, beoogt oplossingen te vinden voor het brancarderen. Een geolocalisatie zou, afhankelijk van de vraag, het mogelijk maken om de dichtstbijzijnde brancardier te vinden om een patiënt over te nemen. Voor de patiënt en het personeel zou dit een vermindering van de wachttijd voor patiënten en minder af te leggen afstand voor de brancardiers mogelijk maken.

Ten slotte wordt ook een project voor afvalbeheer – met automatische sortering via chips op de zakken – bestudeerd.

IT-kant

Op IT-niveau is een veel performanter antivirussysteem al functioneel. In plaats van alleen bestanden te analyseren, maakt dit systeem gebruik van bewakingssoftware, agenten op de terminals, geïntegreerd machinaal leren en geavanceerde AI om verdacht gedrag te identificeren en te behandelen voordat het als gevaarlijk wordt herkend.

"Bij de bouw van het gebouw moet bijzondere aandacht worden besteed aan de juiste dimensionering van de IT-installaties, aangezien alle toepassingen die AI gebruiken verbruikers van IT-middelen zijn. Dit impliceert een hele reeks elementen die voorzien moeten worden in de muren en de serverruimtes. Er moet rekening worden gehouden met de doorgang van leidingen in de verschillende lokalen voor netwerkkabels. De medewerkers die de gegevens invoeren, moeten beschikken over IT-oplossingen die correct werken. De hele uitdaging van de IT van de enkele site zal zijn om de meeste processen te kunnen digitaliseren die gegevens zullen genereren. Deze kunnen gebruikt worden in AI in zeer brede domeinen", verduidelijkt Simon Dezoomer.

Echter, zonder kristallen bol is het onmisbaar om een goed toekomstbeeld te hebben: het gebouw zal tientallen jaren worden gebruikt en de dimensionering moet het mogelijk maken om de verschillende technologische evoluties te ondersteunen die zich zullen aftekenen. De innovatieve technologieën van vandaag zullen niet die van morgen zijn. Met andere woorden, het is nodig om nu te anticiperen op wat morgen de norm zal worden.

L’article L’avenir du CHwapi se concrétise de plus en plus est apparu en premier sur Hospitals.be.

Taskforce Verpleegkunde: naar een evolutie van de vorming en de rol van verpleegkundigen?

Op verzoek van het interkabinet van Volksgezondheid werden tussen september 2021 en januari 2022 twee werkgroepen (WG) opgericht om een visienota voor te stellen over de toekomst van het verpleegkundig beroep.

Het wetgevend kader dat voortvloeit uit de 6e staatshervorming maakt de evoluties van het beroep immers gecompliceerd omdat, om tot een coherente visie te komen, het regionale, het federale en de gemeenschappen op één lijn moeten zitten.

Deze moeilijkheid om op één lijn te komen ligt aan de basis van de gebruikte methodologie die een brede vertegenwoordiging garandeert van alle actoren die betrokken zijn bij een eventuele hervorming, want in de twee WG waren vertegenwoordigers aanwezig van de beroepsverenigingen, de vakbonden, de grote ziekenhuisconsortia, het secundair en hoger onderwijs. Een vrij breed panel dat belast was met het overeenkomen van deze toekomstvisie.

Eén groep (WG1) moest zich buigen over de toekomst van de Verantwoordelijke Algemene Zorgverlening en de andere groep (WG2) voorstellen doen met betrekking tot de Gespecialiseerde Verpleegkundige (GV) en de Verpleegkundige met Geavanceerde Praktijk (VGP).

Op het moment dat ik deze regels schrijf, heeft alleen de WG2 die de GV en de VGP behandelt, een consensusnota kunnen afleveren over een deel van de overwogen elementen. Er blijven vragen bestaan die niet konden worden behandeld, ofwel bij gebrek aan consensus, ofwel bij gebrek aan tijd.

Dit artikel onthult bepaalde discussies en verkregen consensus zonder te weten of deze voorstellen daadwerkelijk zullen worden geïmplementeerd. Het eindrapport beschrijft een reeks aanbevelingen gericht aan de politiek op hun verzoek om deze reflectie voort te zetten en wetgevende wijzigingen te produceren.

Het onderwijsmodel moest het mogelijk maken om van zorgdomein te veranderen zonder opnieuw een lange en moeilijke opleiding te starten

De doelstellingen

De verwachtingen van het gevraagde werk waren:

Dit vertaalt zich concreet in de volgende taken:

Van meet af aan konden tijdens de debatten opvallende verschillen aan het licht worden gebracht tussen de werkwijzen, processen en onderwijs die van kracht zijn in de twee grote gemeenschappen van het land.

Concreet zijn de uitdagingen van het noorden van het land niet die van het zuiden en omgekeerd. Dit wordt enerzijds verklaard door sociaal-culturele, demografische en territoriale verschillen, en anderzijds, aangezien de gewesten en gemeenschappen bij de 6e staatshervorming een uitgebreid pakket bevoegdheden op het gebied van onderwijs en volksgezondheid hebben geërfd, is het logisch dat er een aanpassingswerk aan de lokale specificiteiten werd gerealiseerd, wat leidde tot divergenties tussen de gemeenschappen in termen van werkwijze/organisatie op het terrein.

North South Belgium Hospitals | Photos Assar.com

Er konden opvallende verschillen aan het licht worden gebracht tussen de werkwijzen, processen en onderwijs die van kracht zijn in de twee grote gemeenschappen van het land

De Gespecialiseerde Verpleegkundige, een belangrijke schakel in de zorgketen

Uitgaande van het concept van de Verantwoordelijke Algemene Zorgverlening (VAZ), kwam de WG overeen dat specifieke zorgcontexten, om de kwaliteit van de zorg te garanderen, een verdiepende opleiding van niveau 6 vereisen die de facto de noodzaak van specialisaties in verschillende zorgdomeinen valideert.

Het afschaffen van het verschil tussen de huidige Bijzondere Beroepsbekwaamheden (BBB) en Bijzondere Beroepstitels (BBT) was ook een leitmotiv voor de WG om de titel van GV transversaal te maken tussen de zorgdomeinen en de GV's in staat te stellen zich beter aan te passen aan de behoeften van de patiënten en de teams. Anderzijds moest het onderwijsmodel ook de verpleegkundigen in staat stellen om van zorgdomein te veranderen zonder opnieuw een lange en moeilijke opleiding te starten, waardoor de aantrekkelijkheid van het beroep zou toenemen, omdat het een traject van klinische progressie ondersteunt.

Een functieprofiel gericht op de globale opvang van de patiënt en de bevordering van de expertise van het interprofessioneel team binnen de specialisatie werd voorgesteld.

Wat de opleiding betreft, is het voorstel dat de fusie tussen BBT en BBB aanleiding geeft tot een modulair opleidingssysteem dat beter aangepast is aan de veldrealiteit. Een GV zal minimaal 20 ECTS aan onderwijs moeten volgen in verband met zijn specialisatie, onderwijs samengesteld en georganiseerd in het kader van een samenwerkingsakkoord tussen de beroepsorganisaties en de instellingen voor hoger onderwijs. De aanvullende opleiding leidt tot een diploma of een certificaat dat voldoet aan de voorwaarden vastgesteld door de Gemeenschappen. Uiteraard zullen overgangsmaatregelen moeten worden overwogen, maar een hervorming van de aktenlijst en het activiteitengebied van de GV wordt ook gesuggereerd.

De Verpleegkundige met Geavanceerde Praktijk, het profiel ontwikkelen ten voordele van de patiënt

De VGP is gewend aan complexe verpleegkundige zorg en verricht medische handelingen om de gezondheid van de persoon die zorg nodig heeft te behouden, te verbeteren en te herstellen.

Op 22 april 2019 werd de titel van verpleegkundige met geavanceerde praktijk toegevoegd aan de WUBG (Gecoördineerde wet van 10 mei 2015 betreffende de Uitoefening van de Beroepen in de Gezondheidszorg). De VGP moet houder zijn van ten minste een master in de verpleegkunde, hij is gewend aan complexe verpleegkundige zorg en verricht medische handelingen om de gezondheid van de persoon die zorg nodig heeft te behouden, te verbeteren en te herstellen.

De VGP werkt binnen een specialisatiedomein of een doelgroep van patiënten en in nauwe samenwerking met de arts (waaronder de huisarts) en andere gezondheidsprofessionals. Naast deze wettelijke beschrijving kon de WG zich documenteren over de bestaande functies in verschillende professionele omgevingen die, zonder strikt genomen Geavanceerde Verpleegkundige Praktijk te zijn zoals beschreven door de Internationale Raad van Verpleegkundigen, reeds een aanzet is tot de functiedifferentiatie die nodig is om het concept van de VGP te laten ontstaan.

Het standpunt van het onderwijs werd ook geëvalueerd en deze analyse van de huidige situatie maakte het enerzijds mogelijk om opnieuw noord-zuidverschillen te benadrukken, maar ook om de bestaande kloof met betrekking tot de implementatie van deze functie te overwegen.

De consensuele definitie van de VGP gekozen door de WG is: "De VGP is een verpleegkundige die een universitaire opleiding heeft genoten en een diepgaande expertise bezit in een specifiek zorgdomein of een doelgroep van patiënten. Naast het verlenen van klinische zorg op expertiseniveau, is de VGP verantwoordelijk voor de ontwikkeling en implementatie van op bewijs gebaseerde zorg binnen het team/de organisatie/de specialiteit".

De activiteit op het terrein van de VGP is complex te beschrijven want, afhankelijk van de behoeften van de persoon die zorg nodig heeft, de werkcontext en de competenties van de VGP, kan de functie in de uitoefening van de verschillende rollen variëren.

De opleiding van VGP's

De WG kwam overeen dat de opleiding van VGP's, net als zijn internationale tegenhangers, zich op masterniveau moest bevinden, opleiding van niveau 7.

Het volgende stramien vindt consensus en zou kunnen worden gebruikt:

Het voorstel van de WG is om op individueel niveau te handelen door een universitair traject te overwegen maar rekening te houden met een Erkenning van Verworven Ervaring

De WG kwam overeen dat de opleiding van VGP's zich op masterniveau moest bevinden, opleiding van niveau 7

Bijzondere aandacht werd besteed aan de overgangsmaatregelen voor personen die momenteel een activiteit hebben die vergelijkbaar is met die van een VGP. Het voorstel van de WG is om op individueel niveau te handelen door een universitair traject te overwegen maar rekening te houden met een Erkenning van Verworven Ervaring, een proces dat reeds bestaat.

Zowel de GV als de VGP zouden baat hebben bij erkenningscommissies die belast zijn met het verifiëren van de toegangsvoorwaarden tot het beroep en ook met het garanderen van de naleving van een kader voor voortgezette opleiding voor deze twee professionals.

De WG heeft zich ook gebogen over concrete maatregelen voor de aantrekkelijkheid van het beroep die op zichzelf een artikel waard zouden zijn.

What's next?

Het rapport en zijn aanbevelingen werden overgemaakt aan de verschillende ministers van Volksgezondheid en Onderwijs die zich zouden moeten akkoord verklaren om wetgevende wijzigingen te produceren op basis van de elementen aangebracht door de Taskforce. Er werd geen deadline vastgelegd, maar de uitdagingen rond het verpleegkundig beroep zijn zodanig dat het onwaarschijnlijk is dat deze aanbevelingen niet zullen leiden tot concrete acties.

¹ 1 Internationale Raad van Verpleegkundigen. 2020. "RICHTLIJNEN VOOR GEAVANCEERDE VERPLEEGKUNDIGE PRAKTIJK 2020". ICN-serie over regelgeving. Genève: ICN.

L’article Taskforce infirmière est apparu en premier sur Hospitals.be.

Ziekenhuis in beweging

CHwapi in Doornik (zie artikel Toekomst van CHwapi-ziekenhuis wordt concreter ) en ZNA in Antwerpen hebben de stad gekozen om hun ziekenhuisinfrastructuur uit te breiden of nieuwbouw op te trekken. Ze zijn evenwel niet de enigen…

Het Universitair Ziekenhuis van Nantes

In januari 2022 werd de eerste steen gelegd voor de bouw van een nieuw ziekenhuis in Nantes. Dit nieuwe ziekenhuis ligt op de zuidelijke oever van de Loire en verenigt op één enkele site het volledige technische platform van het UZ, dat vandaag verspreid is over het Hôtel-Dieu en het Hôpital Nord Laennec. Het geheel maakt deel uit van wat men de “gezondheidswijk” zal noemen: een netwerk bestaande uit een onderwijscluster met 7.000 studenten, twee geïntegreerde gezondheids­onderzoeksinstituten (IRS), en het Station S-project, een incubator voor start-ups en gezondheidsbevordering. Tegelijkertijd ondergaat de hele omliggende stadswijk een grondige transformatie.

De plannen voorzien in 2.000 nieuwe woningen, buurtwinkels, nieuwe economische activiteiten, openbare voorzieningen en talrijke groene ruimten. Het nieuwe ziekenhuis, dat in 2027 operationeel zal zijn, wordt verbonden met deze nieuwe wijk via een netwerk van voetgangersstraten en doorlopende promenades, afgewisseld met binnentuinen die uitgeven op de grote open ruimtes van het eiland.

ZNA Cadix

Het nieuwe ZNA-ziekenhuis Cadix gaat open in maart 2023. De keuze voor de bouw van het nieuwe ziekenhuis viel op een noordelijk stadsdeel van Antwerpen, tussen het Kempisch dok en de Noorder- laan, naast de Cadixwijk. "De wijk rond het ziekenhuis begint stilaan een eigen karakter te krijgen doordat meerdere bouwheren er eveneens hoge torengebouwen optrekken, bijv. de douane, hoge- scholen…", aldus CEO Wouter De Ploey.

Op het gelijkvloers werd geop- teerd om een zorgboulevard in te bouwen, waar het grote publiek vrij kan rondlopen. Er zijn winkeltjes voorzien voor patiënten en niet-pa- tiënten. Wie curatief wil worden geholpen, moet hoger want door de beperkte ruimte in de stad telt het gebouw maar liefst 22 verdie- pingen, waarvan 2 ondergrondse.

In de ondergrondse parking is er ruimte voor 1000 voertuigen, waarvan 600 voor bezoekers, pati- ënten en personeel. Toch gaat veel aandacht naar het sensibiliseren van personeel en bezoekers om gebruik te maken van de fiets of het openbaar vervoer.

Er werd een fietspad aangelegd vóór het zieken- huis in een parkomgeving en er zijn voldoende fietsstallingen. Tramlijn 1 en verschillende buslijnen zorgen voor een snelle verbinding met de P+R Luchtbal (1700 plaatsen).

AZ Diest

In september 2021 is AZ Diest gestart met een nieuwbouw die een open ruimte moet invullen aan de Verversgracht, op de as tussen station en stadscentrum. Het is de bedoeling zo tot een eengemaakte zorgcampus te komen waardoor het 'ziekenhuis van de toekomst' verankerd zit in het centrum van Diest. Nu zit de activiteit verdeeld over twee campussen: campus Statiestraat - het hoofdziekenhuis - en campus Hasseltsestraat - het vroegere OCMW-gebouw. Dit laatste dateert van 1968 en zal in een eerste fase vervangen worden. De campus Statiestraat wordt met de nieuwbouw fase 1 verbonden met een afgesloten verbindings- brug. De nieuwbouw krijgt een centraal onthaal en een aantal stedelijke functies die typisch zijn voor een ziekenhuis (koffiehoek, brasserie), waar niet alleen bezoe- kers en medewerkers maar ook voorbijgangers terecht kunnen.

Door de start van de werken wijzigen de parkeermogelijkheden. Vanaf 1 februari 2022 staat de betalende parking aan de Verversgracht met een wandelpad in verbinding met de campus Statiestraat. Onder de nieuwbouw komt parkeerge-legenheid voor auto's en fietsen voor patiënten en bezoekers. Het nieuwe ziekenhuis zou eind 2024 in gebruik genomen worden.

L’article Des hôpitaux dans la ville est apparu en premier sur Hospitals.be.

Ter optimalisering van de zorgkwaliteit

De wet van 22 augustus 2002 over de rechten van de patiënt viert dit jaar haar 20ste verjaardag. Een ideale gelegenheid om de persoon die zorgt voor de uitvoering van het recht van de patiënt om een klacht in te dienen, in de schijnwerper te zetten: de ombudspersoon van het ziekenhuis, of ook ombudspersoon 'rechten van de patiënt' genoemd. Artikel 11 van dezelfde wet bepaalt immers dat alle patiënten het recht hebben om bij de ombudspersoon een klacht in te dienen omtrent de uitoefening van de rechten die hem door deze wet zijn toebedeeld.

De klachten kunnen gaan over de rechten van de patiënt als dusdanig – namelijk, over zorgverlening en de relatie patiënt-professionele zorgverstrekker (zorgkwaliteit, toegang tot het medisch dossier, recht op informatie …) - of over andere aspecten van de opvang van patiënten in het ziekenhuis, buiten de reikwijdte van de wet op de patiëntenrechten (facturatie, kamercomfort, kwaliteit van de aangeboden maaltijden …).

Een van de belangrijkste opdrachten van de ombudspersoon is het faciliteren en herstellen van de dialoog tussen professionele zorgverstrekkers en patiënten, met als doel geschillen te verhinderen of op te lossen – een echte uitdaging. Hij/zij moet eveneens aanbevelingen formuleren voor het ziekenhuis om mogelijke tekortkomingen te vermijden, zodat klachten zich niet herhalen.

De ombudsfunctie is dus cruciaal om de zorgkwaliteit te garanderen en te verbeteren. Bovendien is de aanwezigheid van een ombudsfunctie in het ziekenhuis een conditio sine qua non voor erkenning van het ziekenhuis. sine qua non de l’agrément de celui-ci.

Legale en deontologische voorwaarden

Met andere woorden, naar de aanklager moet kunnen geluisterd worden zoals deze dat wenst, wat natuurlijk gecompromitteerd is als de ombudsfunctie afhankelijk van de directie wordt geacht. Evenzo moet de professionele zorgverstrekker ook kunnen rekenen op een neutrale luisterbereidheid en discretie vanwege de ombudspersoon, wat gecompromitteerd is als het diensthoofd bijvoorbeeld zich systematisch mengt in de afhandeling van de klacht. Het gaat om het vertrouwen in het bemiddelingsproces en in fine, om het slagen ervan.

Opdat de ombudspersoon zijn opdracht tot een goed einde zou kunnen brengen, heeft de wetgever het essentieel geacht om hem een aantal garanties te geven. De wetgever heeft dus – zowel voor de ombudspersoon zelf als voor het ziekenhuis- een aantal legale en deontologische voorwaarden afgedwongen.

Deze verplichtingen liggen hoofdzakelijk vast in het KB van 8 juli 2003 waarin de voorwaarden worden vastgelegd waaraan de ombudsfunctie in het ziekenhuis moet voldoen. Daartoe horen onder andere de plichten van onafhankelijkheid, neutraliteit en onpartijdigheid van de ombudspersoon, het beroepsgeheim, de vereisten op gebied van expertise van de ombudspersoon, of nog de garantie van rechtsbescherming voor deze laatste.

De wetgever oordeelt inderdaad dat het van het allergrootste belang is dat de ombudspersoon altijd meester moet kunnen blijven van het bemiddelingsproces. Hij moet vrij kunnen werken, zonder tussenkomst of externe invloed (door de ziekenhuisbestuurder, de directie, een ziekenhuisdienst, een hoofdarts of wie dan ook).

De wetgever heeft dus – zowel voor de ombudspersoon zelf als voor het ziekenhuis- een aantal legale en deontologische voorwaarden afgedwongen. Deze verplichtingen liggen hoofdzakelijk vast in het KB van 8 juli 2003 waarin de voorwaarden worden vastgelegd waaraan de ombudsfunctie in het ziekenhuis moet voldoen. ^[1]

Met andere woorden, naar de aanklager moet kunnen geluisterd worden zoals deze dat wenst, wat natuurlijk gecompromitteerd is als de ombudsfunctie afhankelijk van de directie wordt geacht. Evenzo moet de professionele zorgverstrekker ook kunnen rekenen op een neutrale luisterbereidheid en discretie vanwege de ombudspersoon, wat gecompromitteerd is als het diensthoofd bijvoorbeeld zich systematisch mengt in de afhandeling van de klacht. Het gaat om het vertrouwen in het bemiddelingsproces en in fine, om het slagen ervan.

Over de functie van ombudspersoon

Zich bewust van het belang van de onafhankelijkheid van de ombudsfunctie, heeft de wetgever dit principe in het voorgenoemde KB van 8 juli 2003 vastgelegd en hij heeft volgende garanties ingebouwd om de praktische uitvoering ervan te garanderen:

- De ombudspersoon mag niet betrokken zijn bij de feiten en de personen die het onderwerp van de klacht uitmaken.

- Hij moet het beroepsgeheim respecteren.

- Hij moet strikt neutraal en onpartijdig handelen.

- Hij neemt geen stelling in tijdens het bemiddelingsproces.

- Hij kan niet gestraft worden voor handelingen in het kader van de correcte uitvoering van zijn opdracht.

- Het ziekenhuis moet erop toezien dat de ombudspersoon de mogelijkheid heeft om vrijblijvend contact op te nemen met alle bij de klacht betrokken personen.

- Het ziekenhuis moet er eveneens op toezien dat de ombudspersoon beschikt over de noodzakelijke administratieve en technische omgeving om zijn opdrachten tot een goed einde te brengen, inclusief een secretariaat, communicatie- en verplaatsingsmiddelen, documentatie en archiveringsmiddelen.

- De ombudsfunctie is onverenigbaar met volgende functies:

· een kader- of bestuursfunctie in een zorginstelling zoals de functie van directeur, hoofdarts, diensthoofd verpleegkunde of voorzitter van de medische raad;

· de uitoefening in het ziekenhuis van een functie waarbij zorg wordt verleend als professioneel zorgverstrekker, zoals bedoeld door de wet over de patiëntenrechten;

· een functie of een activiteit in een vereniging die de verdediging van patiëntenbelangen tot doel heeft.

Verbeteringspunten

de vaststelling van de Federale Commissie "Rechten van de patiënt" is dat, in de praktijk, de onafhankelijkheid van de ombudspersoon nog enkele kwetsbaarheden vertoont.

Het belang van het onafhankelijkheidsprincipe wordt regelmatig herhaald door de Federale Commissie 'Rechten van de patiënt'. Deze Commissie heeft onder andere als opdracht om de toepassing van de wet betreffende de rechten van de patiënt en de goede werking van de ombudsfunctie te evalueren, en aanbevelingen in dit verband te formuleren. Ze stelt evenwel vast dat de onafhankelijkheid van de ombudspersoon in de praktijk nog een aantal zwakke punten vertoont. Het is in die zin dat haar advies van 19 mei 2017 moet worden gelezen. ^[2]

In de meeste gevallen is de ombudspersoon inderdaad tewerkgesteld als loontrekkende in de zorginstelling waarin hij actief is. Hij bevindt zich dus in een ondergeschikte positie tegenover de instelling. Dit zou in de praktijk een impact kunnen hebben op zijn autonomie en zijn vrijheid van handelen in de zoektocht naar oplossingen. Het kan voor de ombudspersoon ook moeilijker worden om elke interferentie in het bemiddelingsproces te weigeren en zijn onafhankelijkheid aan zijn werkgever op te dringen.

In het advies van 19 mei 2017 roept de Federale Commissie 'Rechten van de patiënt' op tot professionalisering van de ombudsfunctie, evenals het instellen van een statuut van bijzondere bescherming van de ombudspersoon in de ziekenhuizen, vergelijkbaar met dat van de preventieadviseurs - zoals voorzien in de wet van 20 december 2020 over de bescherming van preventieadviseurs. Het zou dan meer bepaald gaan om een specifieke bescherming tegen ontslag, evenals een verheldering over het cumuleren (of verbod daarop) van meerdere functies binnen dezelfde instelling. Zulke wijzigingen lijken ons heel wenselijk.

Om de woorden van de Federale Commissie "Rechten van de patiënt" in haar voornoemd advies te citeren, « door de ombudspersonen betere instrumenten te geven om hun opdrachten uit te voeren, wordt de kwaliteit van de zorg geoptimaliseerd ».

^[1] Wetsontwerp betreffende de rechten van de patiënt, KAMER 4e ZITTING VAN DE 50e ZITTINGSPERIODE - 2001 2002; DOC 50 1642/001, pp. 38-39

^[2] Met als titel: "De ombudsfunctie zoals voorzien in de wet betreffende de rechten van de patiënt: naar een professionalisering, een statuut, een harmonisering van de praktijk in het belang van de kwaliteit van de zorg."

L’article Le médiateur « droits du patient » est apparu en premier sur Hospitals.be.

20 jaar patiëntenrechten

In 2022 bestaat de wet op de patiëntenrechten 20 jaar. Samen met de wet werd ook de functie van ombudspersoon in zorginstellingen boven de doopvont gehouden. Een patiënt kan zijn recht op ’bemiddeling’ opnemen als hij oordeelt dat één of meerdere van zijn rechten zijn geschaad. Sinds de invoering van de wet heeft elke zorgvoorziening een ombudspersoon die aan de slag gaat met de ervaringen van patiënten. Hoe een ombudsdienst hoort te werken, werd in het KB van 8 juli 2003 vastgelegd.

Het werk van een ombudspersoon start bij het ontvangen van een melding van een patiënt die een onprettige ervaring heeft of zijn zorg en behandeling in vraag stelt. Daarnaast kan een zorgverlener de ombudsdienst om advies vragen of proactief een melding doen bij een patiëntenconflict.

Verkeerde percepties

Om een klacht deskundig op te lossen, oefent de ombudspersoon zijn bemiddelingsopdracht uit op een zorgvuldige wijze en binnen een redelijke termijn. Elke informatie die nuttig is in het kader van deze bemiddeling, kan worden verzameld en voorgelegd aan de partijen.

In het begin van de installatie van de ombudsfunctie lag de focus op het aanvaardbaar maken van de ‘Wet op de Patiëntenrechten’. Dat een patiënt met een zorgverlener wou spreken over een ontevredenheid, was in die periode bijna not done. Heel lang dachten ook directieleden en zorgverleners dat ombudspersonen in de eerste plaats hun belangen verdedigden. Ook dat is niet zo.

Ombudspersonen waren en zijn onafhankelijk en luisteren naar alle partijen. Ze zijn ondertussen geëvolueerd van klachtenbehandelaars naar -bemiddelaars die werken vanuit een meerzijdige partijdigheid. Met een open en wakkere blik luisteren ze naar de verschillende partijen die in een conflict of incident betrokken zijn.

Ze gebruiken alle mogelijke gespreks- en bemiddelingstechnieken om de betrokkenen oog en oor te leren hebben voor mekaars standpunt. De partijen zelf zoeken samen naar een vergelijk onder begeleiding van een ombudspersoon die het gesprek faciliteert. Indien een vergelijk niet mogelijk is, wordt er, na alle partijen te hebben geïnformeerd, verwezen naar andere mogelijkheden die er zijn om de rechten van de patiënt maximaal te vrijwaren.

Voor de patiënt én de zorgverlener

Bij het ontvangen van een melding luistertdeombudspersoon en noteert de melding en de verwachting van de melder. Hij/ zij geeft erkenning aan het gevoel dat met de melding gepaard gaat en stemt met de patiënt af over de mogelijkheden voor het behandelen van de klacht.

De manier van werken en de meerzijdige partijdigheid worden geschetst zodat de patiënt ook weet wat hij/zij kan verwachten. De betrokken zorgverlener wordt gecontacteerd en op eenzelfde manier wordt ook aan hem/haar ruimte geboden voor zijn/haar verhaal.

Beide partijen worden zo gestimuleerd tot een gesprek. Samen wordt er gezocht naar duidelijkheid voor wat er gebeurde en bemiddelend wordt er gezocht naar vergelijk en herstel van de relatie.

Het blijft door de jaren heen een vaststelling dat alle partijen bij het indienen of ontvangen van een ‘klacht’ geraakt en geroerd zijn. Patiënten stellen niet gemakkelijk een zorgverlener in vraag. Bij zorgverleners blijft het gevoel gefaald te hebben of door een gesprek met de patiënt schuld te bekennen.

De ombudspersoon dient professioneel genoeg te zijn om beide partijen veiligheid en duidelijkheid te bieden en hen te overtuigen open naar de ander te willen luisteren. Objectieve informatie kalmeert alle partijen. Eens er beweging naar mekaar kan worden verkregen, vallen klachten vaak weg en is een vergelijk dichtbij.

Een bescheiden opstelling van de ombudspersoon met veel respect voor de waardigheid van alle partijen is een grondhouding die noodzakelijk is om de job correct te blijven uitvoeren. Een ombudspersoon wordt deelgenoot van de kwetsbaarheid van de partijen en dit verdient enkel de diepste waardering.

Bij het ontvangen van een melding luistert de ombudspersoon en noteert de melding en de verwachting van de melder.

Het blijft door de jaren heen een vaststelling dat alle partijen bij het indienen of ontvangen van een ‘klacht’ geraakt en geroerd zijn

Ook voor de zorginstelling én de beleidsmakers

Het is cruciaal dat ombudspersonen een mandaat van vertrouwen krijgen in de zorginstelling. Zij moeten zich immers in de organisatie kunnen bewegen zonder in vraag te worden gesteld door zorgverleners en leidinggevenden die zichzelf of hun medewerkers bedreigd zien. Vertrouwelijkheid in de werkwijze kan niet worden verbroken.

Enkel de partijen betrokken in een melding zijn op de hoogte van het gebeuren en van de stappen die er worden gezet. Directieleden willen maar al te graag weten waar het fout loopt, maar ombudspersonen zijn gebonden aan het beroepsgeheim.

Een toegankelijke maar onafhankelijke relatie met beleidsverantwoordelijken in de zorginstelling is daarom noodzakelijk. Patronen in meldingen, tekorten aan dienstverlening, hiaten in zorg moeten in alle openheid kunnen besproken worden, zonder een bedreiging te vormen.

Een goed uitgebouwd klachtenmanagement laat immers toe om op een systematische en gestructureerde manier aandacht te besteden aan wat patiënten ervaren. Het is eveneens een kans om kwaliteit en patiëntgerichtheid bottom-up te vergroten.

Ombudspersonen maken jaarlijks een rapport met hun bevindingen en aanbevelingen. Een bespreking hiervan in een directievergadering, binnen een medische raad en een raad van bestuur, is essentieel om met de ervaringen van patiënten verder te werken.

Gelukkig krijgt het merendeel van de ombudspersonen ook effectief een forum binnen hun individuele werksituatie om hun taak professioneel en volgens de voorschriften te kunnen uitvoeren.

De perceptie blijft nog vaak dat de ombudspersoon er is om aan de kant van de patiënt te staan en deze te verdedigen, niets is minder waar

Bredere context

De ombudspersonen bezorgen daarnaast jaarlijks hun bevindingen aan de Vlaamse Ombudsdienst. De Vlaamse Ombudspersoon brengt de aanbevelingen die vanuit de VVOVAZ worden geformuleerd over aan het Vlaamse Parlement. Voor 2021 werden er via de ombudspersonen in zorgvoorzieningen meer dan 40.000 meldingen verzameld die betrekking hadden op de zorg aan patiënten en hun familie.

Ook de Vlaamse Ombudsdienst rekent op input van de ombudspersonen om de dienstverlening in de gezondheidszorg bij te schaven. De patiëntenrechten tijdens pandemieën, het uitoefenen van rechten als de patiënt het zelf niet kan, de moeilijkheden om financieel transparant te werken in zorginstellingen, de hiaten en problemen van een digitaal patiëntendossier, het zijn enkele elementen die verdere verdieping vragen.

Daarnaast zijn er zoveel partners, federaal, regionaal en lokaal, die ervoor zorgen dat verzuchtingen van patiënten én zorgverleners worden gehoord. Een opsomming van deze partijen zou nooit volledig zijn maar met elk van hen onderhouden de ombudspersonen collegiale relaties in het belang van een tegemoetkomende gezondheidszorg

De beroepsvereniging VVOVAZ

De job als bemiddelaar in een zorgvoorziening is vrij solitair, ook al werk je samen met veel mensen in een organisatie. In 2003 werd de VVOVAZ, de Vlaamse beroepsVereniging voor Ombudspersonen Van Alle Zorgvoorzieningen, opgericht en in 2015 werd de VVOVAZ een effectieve beroepsvereniging die ondertussen meer dan 110 leden telt.

De beroepsvereniging zorgt voor uitwisseling van raad en advies, voor intervisie en reflectie. Omdat bemiddelen in een zorgcontext niet evident is, biedt de vereniging zelf opleidingen aan.

Een basisopleiding bemiddeling (in samenwerking met Mediv, een door de Federale Bemiddelingscommissie Erkend Opleidingsinstituut voor Bemiddeling) bevat onder andere gesprekstechnieken, persoonlijke inzichten en vaardigheden, nieuwe ontwikkelingen in de wetgeving, registratietechnieken.

De ombudspersonen hebben een eigen deontologische code, werken samen aan een kennisbank en verstevigen en professionaliseren hun werking via wetenschappelijke inzichten.

Het blijft door de jaren heen een vaststelling dat alle partijen bij het indienen of ontvangen van een ‘klacht’ geraakt en geroerd zijn

De ombudspersoon stelt zich op als informant, luisteraar, diplomatieke onderhandelaar, nietbedreigende overbrenger van bedenkingen en zorgevaluaties, benoemer van rode draden in tekortkomende dienstverlening

Samengevat

De uitdagingen van vandaag zijn groot. In 2022 passen de ombuds personen 20 jaar patiëntenrechten toe in hun dagelijkse werking. Een nieuwe evenwichtsoefening dringt zich op. Patiënten en zorgverleners zijn mondige, eigentijdse, goed geïnformeerde mensen die vaak sterk in eigen overtuigingen blijven geloven.

20 jaar later blijft de ombudspersoon zijn rol vervullen en zoekt hij/zij naar nieuwe evenwichten tussen een mondige patiënt die graag op zijn wenken wordt bediend, en een even mondige zorgverlener die vraagt om de plichten van de patiënt duidelijk in kaart te brengen.

De ombudspersoon zoekt andermaal naar een eigentijdse balans tussen geven en nemen, respectvol bevragen en warm durven begrenzen. Opnieuw wordt er bemiddeld en uitgenodigd om te kijken vanuit het standpunt van de andere.

De ombudspersoon stelt zich op als informant, luisteraar, diplomatieke onderhandelaar, niet-bedreigende overbrenger van bedenkingen en zorgevaluaties, benoemer van rode draden in tekortkomende dienstverlening. De ombudspersoon is de gesprekspartner van patiënt, zorgverlener, directie, raad van bestuur en beleidsmakers. Telkens in een aangepaste tone of voice, steeds met accenten nodig voor de juiste partner.

Vaak zijn ombudspersonen medewerkers die hun job alleen uitvoeren, zij het in overleg met anderen. Ze horen veel, worden geconfronteerd met verdriet, boosheid, koelte, onbegrip, agressie en alle andere gevoelens die mensen nodig hebben om hun zaak te bepleiten.

Ze geven asiel aan alle partijen en proberen te verbinden waar mogelijk. Ombudspersonen houden hun persoonlijke gevoelens verborgen tijdens het gesprek. Ze blijven kijken met een ‘wakkere blik’ en dansen op dezelfde koord als 20 jaar geleden door terug te zoeken naar evenwicht tussen veranderde partijen. Vastberaden werken ze verder om hun steentje bij te dragen aan de patiëntenzorg van de zorgvoorziening waaraan ze zijn verbonden. Altijd welkom!

L’article À propos du funambulisme d’un médiateur dans les établissements de santé est apparu en premier sur Hospitals.be.

SARS-CoV-2-pandemie en tekort aan verpleegkundigen

Begin maart 2020 werd het ziekenhuisnoodplan (ZNP) in alle ziekenhuizen van het land geactiveerd om het hoofd te bieden aan de SARS-CoV-2-pandemie. We konden toen niet vermoeden dat het plan twee jaar later nog steeds van toepassing zou zijn, aldus Sébastien Ninite, directeur van het departement Verpleegkunde en van de Ziekenhuiszorg (CHU de Charleroi). De werking van het ziekenhuis moest grondig worden herzien om de opeenvolgende golven én het absenteïsme onder het personeel te kunnen opvangen.

Richtlijnen voor de ziekenhuizen werden opgesteld door een nieuw gecreëerd Comité Hospital & Transport Surge Capacity (CHTSC). Het volgen van deze richtlijnen vereiste veel wijzigingen en een groot aanpassingsvermogen van de teams en de hiërarchisch verantwoordelijken. In dit artikel focust de auteur op een van de grootste problemen van de ziekenhuizen: hoe de zorgcontinuïteit garanderen in een context van 'tekort' aan verpleegkundigen, terwijl de richtlijnen van het CHTSC vragen om de beddencapaciteit in intensieve zorg op te drijven?

Een rapport van het KCE (Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg) benadrukt in zijn kernboodschappen “dat de ziekenhuizen zeer grote inspanningen hebben geleverd om hospitalisatiecapaciteit vrij te maken en te creëren, in het bijzonder op intensieve zorg, voor COVID-19-patiënten. De beschikbaarheid en motivatie van het zorgpersoneel (medisch, verpleegkundig, verzorgend, ondersteunend, enz.) bleken daarbij doorslaggevend.”

In dit artikel bespreken we één van de grootste uitdagingen voor de ziekenhuizen: hoe de continuïteit van de zorg te waarborgen in een context van verpleegkundig ‘tekort’, terwijl de richtlijnen van het CHTSC ons vragen onze capaciteit aan intensieve-zorgbedden te verhogen?

Andere problemen doken eveneens op, zoals moeilijkheden bij de bevoorrading van materiaal en medicatie, het beheer van agressie, het isolement van patiënten, het omgaan met levenseinde, burn-out, het aanvankelijk erkennen en nadien niet-erkennen van zorgprofessionals, en de gevolgen van uitgestelde zorg... Deze thema’s worden echter niet behandeld in dit artikel.

Een rapport van het KCE benadrukt in zijn kernboodschappen “dat de ziekenhuizen zeer grote inspanningen hebben geleverd om hospitalisatiecapaciteit vrij te maken.”

Een onoplosbare vergelijking?

We pretenderen niet oplossingen aan te reiken, maar willen eenvoudigweg onze ervaring delen en mogelijke pistes voor verbetering naar voren schuiven voor de toekomst [Figuur 1].

Ten eerste bevinden we ons in een context van een verpleegkundig ‘tekort’, versterkt door het invoeren van het witte jaar na de hervorming van het onderwijs, maar ook door een gebrek aan erkenning en positieve visie op het beroep in de politieke discours. De grootste uitdaging is vooral de retentie van verpleegkundigen, die sinds de pandemie is verslechterd: vermindering van werktijden, loopbaanonderbrekingen en beroepsheroriëntaties.

Daarbovenop heeft het absenteïsme de noden van de zorgafdelingen nog verergerd. In het CHU van Charleroi bleef het absenteïsme onder controle tot de komst van de Omikron-golf. Die laatste decimeerde de teams, met absenteïsmecijfers tot 40% in bepaalde diensten. Ter vergelijking: tijdens de eerste golf was het absenteïsme nog nooit zo laag geweest (bijna 0%).

Daarnaast vroeg het CHTSC de ziekenhuizen om de capaciteit voor intensieve zorg van COVID-19-patiënten te verhogen. Voor het CHU van Charleroi betekende dit dat, bovenop de 54 intensieve-zorgbedden die we nauwelijks konden openen wegens gebrek aan verpleegkundig personeel, extra intensieve-zorgbedden moesten worden geopend in de ontwaakzaal en een tijdelijke hospitalisatiezone op de spoedgevallendienst.

De bottleneck was niet de infrastructuur (aantal bedden, ruimtes, materiaal), maar het aantal gekwalificeerde verpleegkundigen.

Een verpleegkundige is niet polyvalent en kan niet in alle disciplines deskundig zijn: intensieve zorg en spoedgevallen, oncologie, pediatrie en neonatologie, geriatrie… Dit is een essentieel punt dat men in gedachten moet houden bij het zoeken naar oplossingen, als we een bepaalde kwaliteit van zorg en de veiligheid van de patiënten willen behouden.

Bovendien kan de werkbelasting die gepaard gaat met de zorg voor COVID-patiënten drie- tot viermaal hoger liggen. Ter illustratie: op de dienst intensieve zorg van het CHU van Charleroi waren er in 2019 (pre-pandemie) 93 ECMO-dagen, tegenover ongeveer 700 in 2021.

Ten vierde heeft de opeenvolging van golven geleid tot stress en uitputting. Het aantal overuren explodeerde. Het personeel is moe van zich voortdurend te moeten aanpassen aan de evolutie van de pandemie en de ziekenhuisrichtlijnen. Deze voortdurende veranderingen en het gebrek aan perspectief op middellange/lange termijn zijn bronnen van angst en demotivatie.

Tot slot lijdt het verpleegkundig personeel, met name op intensieve zorg, aan een verlies van zingeving, veroorzaakt door de repetitieve en langdurige, stereotiepe zorg voor COVID-patiënten. Het architecturaal isolement door beschermingsmiddelen en het verlies van sociaal contact met families versterken dit verlies van betekenis.

Het personeel is moe van zich voortdurend te moeten aanpassen aan de evolutie van de pandemie en de ziekenhuisrichtlijnen.

7 op 10 verpleegkundigen in Franstalig België lopen risico op burn-out

L’article Quelles solutions pour assurer la continuité des soins hospitaliers ? est apparu en premier sur Hospitals.be.

Wanneer is de pandemie gedaan? Volgens sommige politici of een deel van het publiek is dat nu reeds. Sommige belhamels beweren zelfs dat ze nooit bestaan heeft! We dringen maar al te graag onze agenda op aan het virus, maar in werkelijkheid zullen we pas retrospectief kunnen bepalen wanneer de pandemie ten einde liep. Binnen enkele jaren zullen we erop terugblikken en objectief kunnen vaststellen wanneer de situatie langdurig stabiel werd.

We hoeven echter niet ongerust te zijn. De pandemie is misschien nog niet over, maar de impact en onze aanpak ervan evolueren wel voortdurend. We worden niet alleen beter in het bestrijden van het virus - denk maar aan de gerichte inzet van ventilatie, maskers en zelftesten - maar ook ons immuunsysteem wordt beter in het herkennen van het virus.

Opfrissingscursus

Ons immuunsysteem heeft momenteel de bachelor 'coronavirus' net afgemaakt. Bij sommige mensen is dat met hakken over de sloot, bij anderen met lof van de jury. Maar, net als voor ons werk, is het voor ons immuunsysteem cruciaal om levenslang bij te leren. Ons immuunsysteem zal regelmatig een opfrissingscursus moeten krijgen, omdat het, net als wij, vergeetachtig is of omdat de leerstof, de code van het virus, nu éénmaal evolueert.

Succesvolle boostercampagnes zullen ons beste wapen zijn om toekomstige golven in te dijken. Het wordt een hele uitdaging om het belang hiervan te communiceren aan de bevolking. We hopen dat de mensen in de zorg ons hierin zullen bijstaan als uitgelezen ambassadeurs.

« Als wij al te graag onze eigen agenda aan het virus willen opleggen, is de waarheid dat men pas achteraf kan bepalen wanneer een pandemie werkelijk voorbij is. » – Steven Van Gucht | Photos Mat Napo & CDC on Unsplash.com

Met dank

En wat zijn dan de 'lessons learned' na twee jaar pandemie? Ik had hierover reeds vele vergaderingen met kabinetten, ministers, EU-commissarissen en recent zelfs een rondetafelgesprek met de Koning. Er zal ongetwijfeld nog vele kilometers inkt vloeien. Maar heeft het virus ons nog wat anders geleerd dan het vanzelfsprekende?

De pandemie heeft ons heel wat nieuwe begrippen bijgebracht. Zo is het begrip 'essentieel beroep' een mooi staaltje van pandemische linguïstiek. Iedereen kent dit nu en weet hoe belangrijk deze mensen zijn. Het zijn niet de grootverdieners, maar wel de handen aan ons bed, de meesters voor de klas, de handhavers van de orde en zovele andere.

Dus hoe vat je twee jaar pandemie dan samen in één woord? Met 'dankbaarheid' voor al die mensen. Ik heb zelf mogen ondervinden hoezeer dit mij overeind heeft gehouden in de moeilijkste momenten. Daarom wil ik dit voorwoord vooral gebruiken om mijn dank uit te spreken aan de mensen in de zorg

En voor de toekomst?

In één van onze laatste GEMS vergaderingen spraken we recent over de langetermijnstrategie. Een vraag kwam naar boven: 'wat als er een nieuwe golf komt?'. Kan de zorg dit eigenlijk nog wel aan? Kunnen de zorgverleners weer die moed opbrengen? Het werd letterlijk even stil. De statistici, epidemiologen, virologen, psychologen en economen in de groep waren er niet gerust in.

Ik verwachte een donkere klaagzang. Maar onze collega’s uit de zorg, artsen uit de ziekenhuizen en daarbuiten, keken vastberaden en minzaam tegelijk in de lens van de laptop. Hoezo, wij laten toch nooit een patiënt in de steek? Het leek bijna een vreemde vraag. Toen wist ik dat het goedkomt.

Bedankt lieve collega’s. Gezondheid is ons grootste geschenk.

L’article Que nous réserve l’avenir après deux ans de pandémie ? est apparu en premier sur Hospitals.be.